+ نوشته شده در ساعت توسط جنید |

تعیین سن درگیاهان تک لپه خصوصا خرما چگونه می باشد ؟

پاسخ:كلا دو روش براي تعيين سن يك درخت وجود دارد:1-از روي حلقه هاي رشد يك درخت 2-از روي هر چيز ديگر در درخت.در اينجا به توضيح نوع دوم تعيين سن مي پردازيم. تعيين سن در ختان فاقد حلقه هاي رشد را می توان به وسيله اندازه گيري ميزان رشد آن يا به وسيله استفاده از آناليز هاي شيميائي مانند تعيين سن با استفاده از كربن راديو اكتيو تعيين كرد.در روش اندازه گيري ميزان رشد ميزان رشد درخت را در يك محدوده زماني اندازه گرفته و با توجه به جثه درخت عمر كلي آن را پيش بيني مي كنند.اين روش دقت بسيار كمي دارد .از اين روش براي تخمين سن هائي از 1000 تا 4000 سال براي تعدادي از درختان سرخدار در انگلستان (Hartzell 1991 )و همچنين سني حدود 2000 سال براي سرخس نخلي(Chamberlain (1919 ) با استفاده از شمارش تعداد اثرات برگها روي تنه و به وسيله ضرب كردن آن در زمان لازم براي توليد يك برگ جديد در گياه مورد استفاده قرار گرفته است.از روش فوق براي تعيين سن درختان نخل استفاده می شود.استفاده از كربن راديو اكتيو گهگاهي براي اندازه گيري سن درخت مورد استفاده قرار مي گيرد.معمولا از اين روش براي تعيين سن درختان بومي مناطق گرمسيري استفاده مي شود .در اين نواحي تغييرات آب وهوائي بسيار كم است و در نتيجه رشد درختان تقريبا توقف و كاهشي ندارد تا گياه بتواند حلقه هاي رشد داشته باشد.اندازه گيري سن با استفاده از كربن راديو اكتيو وقتي قابل اعتماد خواهد بود كه از قلب درخت نمونه گيري انجام گرفته باشد جائي كه درخت رشد خود را از آنجا شروع كرده است.اين روش بيشتر براي درختاني كه چوب سخت دارند قابل استفاده مي باشد اما براي درختاني مانند نخل كه فاقد يك ناحيه مشخصي است كه بتوان گفت رشد اوليه نخل از آنجا شروع شده است قابل استفاده نمي باشد.استفاده از روش كربن راديو اكتيو بسيار گران و زمان بر(چند صد دلار و چندين ماه ) مي باشد. (برگرفته از وبلاگ گروه زیست شناسی کرمان)

http://www.biologie.uni-hamburg.de/b-online/earle/topics/oldest.htm

+ نوشته شده در ساعت توسط جنید |

برش از بافت های گیاهی – راهی برای نازک کردن نمونه

همان طور که در مطلب میکروسکوپ گفتم باید نمونه نازک باشد. همچنین برای مشاهده و بررسی سلول ها به چند لایه سلول نیاز نداریم و تنها یک لایه می خواهیم. برش زدن کار بسیار ساده ای است که با کمی تمرین می توان این مهارت را به دست آورد. برش از بافت های جانوری سخت تر است و دستگاهی به نام میکروتوم می خواهد. چون فقط بر روی برش بافت گیاهی کار کرده ام اطلاعاتم درباره برش بافت جانوری کم است.

وسایل مورد نیاز:

یونولیت، تیغ اصلاح (که دو تکه است و شکسته شده و بعد مصرف می شود)، بخشی از گیاه (ساقه، ریشه، برگ و ...) و یک نعلبکی با کمی آب (نعلبکی شفاف بهتر است).

مراحل برش زدن:

1. ابتدا تکه کوچکی از یونولیت رو ببرید (مثلاً مکعب مستطیلی به طول 6، عرض 2 و ارتفاع 2 سانتی متر)

2. حالا این تکه را از وسط به دو نیم ببرید.

3. بخشی از گیاه را که می خواهید برش بزنید ببرید. (با توجه به ابعاد مکعب مستطیل مثالی،مثلاً 5 سانتی متر از ساقه را ببرید.)

4. این بخش را میان دو تکه یونولیت قرار دهید به طوری که قسمت کوچکی از بخش گیاهی از یونولیت ها بیرون باقی بماند.

5. حالا تیغ را به سطح یونولیت بگذارید و آن بخش از گیاه را که بیرون است ببرید.

6. یونولیت را کمی فشار دهید به طوری که بخش قربانی گیاه (!) تکان نخورَد. (مثلاً همان ساقه 5 سانتی متری که بعد از مرحله 5 کمی کوتاهتر شده است) ولی فشار را زیاد نکنید تا گیاه لِه نشود.

7. وسط تیغ را با انگشت شست کمی به پایین فشار دهید تا تیغ حالتی منحنی مانند به خود بگیرد.

8. هم اکنون به جای اصلی کار می رسیم. سعی کنید با میانه تیغ برش بسیار نازکی از آن بخش از گیاه بزنید. (با این کار از همان ساقه دایره های کوچکی به وجود می آورد)

9. شاید گاهی مجبور شوید که حتی یونولیت را ببرید تا آن بخش از گیاه قابل برش زدن باشد.

10. برش های نازکی که تهیه کرده اید، در نعلبکی حاوی آب بندازید. سعی کنید تا فشاری به این برش ها وارد نیاید، زیرا ممکن است سلول های آن ناحیه آسیب ببینند.

11. حالا بهترین برشی را که تهیه کرده اید زیر میکروسکوپ گذاشته و ببینید! به این علت نعلبکی شفاف بهتر است که با آن می شود برش های درون نعلبکی رو به خوبی تشخیص داد.

نکات خاص:

· تیغ به شدت برنده است و حتی ممکن است از پوست دست خودتان هم برشی تهیه نمایید!

· جهت احتیاط کمی چسب زخم در دسترس باشد.

· ممکن است در همان اوایل برشهایی به ضخامت چند لایه سلول تهیه کنید. نگران نباشید! با کمی تمرین می توانید برش هایی به ضخامت یک سلول و یا حتی کمتر هم بزنید. غیر ممکن نیست و من دانش آموزانی را می شناسم که با تمرین توانسته اند چنین برش های نازکی تهیه کنند.

· تیغ پس از مدتی کند می شود و دیگر به خوبی بافت را برش نمی زند. بهتر است از یک تیغ برای برش یونولیت (مراحل 1 تا 5) و از تیغی دیگر برای برش گیاهی استفاده کنید.

· می توانید به جای یونولیت مواد نرم تری به کار ببرید. حتی می توانید به جای یونولیت از برگ تره استفاده کنید! فقط با چسب آن را به هم بچسبانید تا باز نشود. خود من یک بار ساقه ریحان را میان تره گذاشتم و برش زدم و نتایج بسیار خوبی گرفتم (یک تیر دو نشان!)

تمرین:

برای تمرین می تونید از ساقه های سفت شروع کنید مثل ریحان و نعناع و ... .

+ نوشته شده در ساعت توسط جنید |

طرز تهيه برشها و نمونهاي ميكروسكوپي گياهي

در بافت شناسي گياهي، بررسي و مطالعه راجع به انواع بافتهاي گوناگون گياهي مستلزم تهيه برشهاي مناسب و ظريف از اندامهاي گياهي مي باشد. بدين منظور بهترين دستگاه در تهيه مقاطع و برشهاي ظريف گياهي¸ دستگاه ميكروتوم مي باشد.

اما با توجه به گران بودن وسائل آن و نيز مراحل طولاني تهيه برش و نيز رنگ آميزي نمونهاي گياهي از شيوهاي ساده آزمايشگاهي در جهت تهيه برشها استفاده مي كنيم. در ابتدا، اندام گياهي مورد نظر را ازمحيط تهيــه نموده و سپس در صورت نيــاز به شستشو آنــرا با آب معمولي تميـز مي نمائيم. سپس با تيغ صورت تراشي معمولي اقدام به تهيه برشهاي با ضخامت بسيار باريك مي كنيم.

از نكات قابل توجه آنست كه:

1 _ جهت حركت تيغ به هنگام برش بايد عمود بر اندام گياهي مورد نظر باشد.

2 _ حركت دست حالت رفت و برگشتي نداشته باشد.

3 _ حركت دست سريع باشد.

4 _ با يك دست نمونه را بر روي تخته كار ثابت نگه داشته و با دست ديگر تيغ را از روي اندام عبورمي دهيم.

5 _ برشهاي تهيه شده بايد يك لايه سلولي باشد در غير اينصورت به هنگام بررسي در زير ميكروسكوپ توده سلولي مي بينيم كه مناسب بررسي و مطالعه نمي باشد.

6 _ برشهاي تهيه شده را سريعاً به شيشه ساعتي محتوي آب مقطر انتقال مي دهيم چرا كه در هواي آزاد سريعاً خشك مي شوند.

7 _ حداقل 10 برش گياهي آماده مي كنيم. براي اينكه ممكن است برشهاي تهيه شده يا ضخيم شوند و يا اينكه در اثر حركت نا مناسب تيغ، بافت مورد نظر له و پاره شود.

بعد از تهيه برشهاي نازك و ظريف نوبت به رنگ آميزي آنها مي رسد. در رنگ آميزي شيوهاي متفاوتي وجود دارد از قبيل رنگ آميزي منفرد و رنگ آميزي مضاعف. در رنگ آميزي منفرد عموماً از يك معرف رنگي استفاده مي گردد و در رنگ آميزي مضاعف از دو و يا چند معرف رنگي استفاده مي گردد. در اينجا ابتدا چند معرف رنگي و فيكساتور را نام برده و سپس به يك شيوه متداول آزمايشگاهي مي پردازيم.

تعدادي معرفهاي رنگي كه جهت رنگ آميزي بافتهاي گوناگون گياهي استفاده مي شود و تاثير رنگي آنها بر بافتهاي مختلف گياهي به شرح ذيل مي باشد.

رديف	نام معرف	نام بافت گياهي	پس از رنگ آميزي	فرمول شيميائي
1	كارمن(Carmine)	پارانشيم سلولزي	ارغواني	محلول اسيد اتانوليك
2	متيلن آبي(Methylen Blue)	بافتهاي چوبي	آبي	C₁₆H₁₈ClN₃S.aq
3	سبز يد(Methyl Green)	بافتهاي چوبي	سبز	C₂₇H₃₅Cl₂N₃, ZnCl₂
4	بيسمارك(Bismark Brown)	ديواره سلولي	قهوه اي	C₁₂H₂₄N₈, 2HCl
5	فوشين بازي(Fuchsin)	همه بافتها	قرمز	ماده آلي ازت دار
6	سافرانين(Safranin)	بافتهاي چوبي	زرد	C₂₀H₁₉ClN₄
7	قرمز روتنوم(Ruthenium Red)	تيغه مياني	صورتي	C_l6H₄₂N₁₄O₂Ru₃
8	هماتوكسيلين(Hematoxylin)	تيغه مياني	بنفش	-
9	لوگل	دانه نشاسته	آبي	-

فيكساتور (F.A.A) كه از فرمالين (به ميزان 5^cc) و الكل اتيليك50%( به ميزان90^cc)و اسيد استيك(به ميزان 5^cc) تشكيل شده است جهت فيكسه كردن بافتها استفاده مي شود.

+ نوشته شده در ساعت توسط جنید |

فعالیت 1: مقایسه طول یاخته‌های رنگ شده و رنگ نشده

تکه نازک و کوچکی از بشره پیاز یا برگ تره را با یک قطره آب در زیر میکروسکوپ قرار دهید و در بزرگنمایی 4 و 10 ، طول تعدادی از یاخته‌های زنده را که بطور تصادفی انتخاب می‌کنید، اندازه بگیرید.
با رسم نمودار ، حداقل تعداد نمونه‌های مناسب را بدست آورید و بدین ترتیب متوسط اندازه یاخته‌های زنده بشره را مشخص کنید. در مورد یاخته‌های کروی مثل گویچه‌های خون ، به جای طول می‌توان قطر و اندازه گرفت.
اکنون قطعه نازک دیگری از همان بشره را در یک قطره محلول رنگی لوگل قرار دهید و پس از چند دقیقه در زیر میکروسکوپ مشاهده کنید. این طول را با طول یاخته زنده در بزرگنمایی 4 و 10 مقایسه کنید.

پرسش

+ نوشته شده در ساعت توسط جنید |

6 رنگدانه گیاهی مهم

PHYTOCHEMICALS

متخصصان تغذیه به رنگدانه های گیاهی یا فیتوکمیکال‌ها اهمیت زیادی می‌دهند. می‌دانید چرا این ترکیبات مهم هستند؟

در پاسخ به این پرسش باید گفت که فیتوکمیکال‌ها نوعی از ترکیبات شیمیایی و سالم هستند که در میوه‌ها و سبزی‌ها به وفور یافت می‌شوند و بررسی‌ها نشان داده‌ که احتمال ابتلا به بسیاری از انواع سرطان، آلزایمر و آب مروارید را کاهش می‌دهند. بسیاری از آنها خاصیت آنتی‌اکسیدانی دارند و آثار زیان‌بار رادیکال‌های آزاد که سبب تخریب سلول‌ها، پیری پوست و سکته‌های قلبی می‌شوند را از بین می‌برند.

1- بتاکاروتن

رنگدانه‌ بتاکاروتن، رنگ نارنجی هویج را به‌وجود می‌آورد و یکی از قوی‌‌ترین آنتی‌اکسیدان‌های شناخته شده است. بهترین روش به دست آوردن آن، خوردن میوه‌های نارنجی و زرد رنگ و سبزیجاتی از قبیل هویج، فلفل دلمه‌ای رنگی و کدو حلوایی است. سبزیجات سبز نیز حاوی مقادیر بالایی از بتاکاروتن هستند.

نتایج مطالعات نشان داده کسانی که سبزیجاتی غنی از بتاکاروتن را می‌خورند، خطر ابتلا به سرطان معده در آنها نسبت به کسانی که کمترین مصرف میوه و سبزی را دارند، 54 درصد کم‌تر است، پس این نوع سبزیجات را حتما در برنامه غذایی‌تان بگنجانید.

2- لیکوپن

لیکوپن به فیتوکمیکال مردانه شهرت یافته است، چون خطر ابتلا به سرطان پروستات و البته بسیاری دیگر از سرطان‌ها را در صورتی که به میزان کافی دریافت شود، کاهش می‌دهد. مطالعه‌ای از دانشکده پزشکی یال در آمریکا، حاکی از آن است مردانی که میزان لیکوپن در خون‌شان بسیار بالاست، کمتر به سرطان پروستات مبتلا می‌شوند. فقط یادتان باشد که لیکوپن آنتی‌اکسیدانی قوی‌تر از بتاکاروتن است که می‌توان آن را از گوجه‌فرنگی (به‌خصوص آنهایی که رسیده یا پخته اند) و همچنین گریپ ‌فروت صورتی رنگ و یا زردآلو به ‌دست آورد.

3- آلیسین

این ترکیب که در پیاز و سیر یافت می‌شود، خاصیت آنتی اکسیدانی دارد، به رقیق شدن خون کمک می‌کند و احتمال لخته شدن خون و مسدود شدن رگ‌ها را کاهش می‌دهد. همچنین خاصیت ضد باکتریایی، ضد ویروسی ، ضد قارچی و کاهش خطر ابتلا به سرطان در آلیسین شناخته شده است. بنابر تحقیقات مشخص شده است افرادی که سیر و پیاز می‌خورند، خطر ابتلا به سرطان دهان ، گلو و مری در آنها نسبت به سایرین 88 درصد کم‌تر است.

4- آنتوسیانین

این رنگدانه آنتی‌اکسیدانی را می‌توان از میوه‌های ارغوانی، آبی، سیاه و سبزیجاتی از قبیل چغندر، زغال‌ اخته و انگور سیاه به دست آورد. طی مطالعه ی مشترک آمریکا و نروژ که 16 سال طول کشیده است، محققان دریافته‌اند کسانی که محصولات غنی از آنتو‌سیانین را می‌خورند، خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی در آنها 12 درصد کاهش می یابد. پس بهتر است در فصل میوه‌های یاد شده، تازه آنها را خریداری کرده و در دسترس اعضای خانواده‌تان قرار دهید تا زمینه‌های بروز بیماری‌های قلبی در آنها کاهش پیدا کند.

5- ایزوتیوسیانات

ایزوتیوسیانات در سبزیجاتی همچون کلم بروکلی یافت می‌شود. این سبزیجات حاوی ترکیبات گوگردی هستند که طعم آنها را کمی ناخوشایند کرده و به همین دلیل بسیاری از افراد تمایلی به خوردن آن ندارند. اما به شما پیشنهاد می‌کنیم کمی ذایقه خود را تغییر دهید، زیرا این مواد می‌توانند احتمال ابتلا به بسیاری از سرطان‌ها را کاهش دهند.

به گزارش تحقیقی از دانشگاه تگزاس مرکز سرطان اندرسون، خوردن مقدار فراوانی از ایزوتیوسیانات‌ می‌تواند خطر ابتلا به سرطان مثانه را تا 29 درصد کاهش ‌دهد و تاثیر آن در آقایان نسبت به خانم ها سه برابر است، بنابراین آقایان سیگاری بهتر است که کلم بروکلی را حتما در برنامه غذایی خود قرار دهند، حتی اگر از طعم آن خوششان نمی آید.

6- لوتئین

لوتئین نوعی کاروتنوئید یعنی از خانواده رنگدانه‌هاست که می‌تواند به سلامت چشمان شما کمک کند.

کاروتنویید می‌تواند خطر ابتلا به ضعف ماهیچه‌های چشم (ناشی از افزایش سن) را که سبب بروز نابینایی می‌شود تا 43 درصد کاهش دهد. شما می‌توانید لوتئین را در سبزیجات برگ سبز و میوه‌های نارنجی و زرد رنگ به دست آورید و به این ترتیب سالم ماندن چشم‌هایتان را تضمین کنید.

پس با توضیحات بالا بهتر است همراه با وعده‌های غذایی اصلی و یا در میان‌وعده‌ها از انواع میوه‌ها و سبزی‌های رنگی و البته تازه استفاده کنید.

+ نوشته شده در ساعت توسط جنید |

واکوئل بیش از 90 درصد از حجم سلول بالغ گیاهی را اشغال می کند . واکوئل را غشایی به نام تونوپلاست احاطه می کند. درون واکوئل مواد آلی و معدنی مانند قند ، پروتئین ، اسیدهای آلی مانند فسفاتید ، تانن ، رنگدانه ، فلاوونوئید و اکسالات کلسیم وجود دارد . برخی مواد درون واکوئل مثل تانن و پروتئین سخت حتی بلوری هستند .

سلول مریستمی واکوئل بسیار کوچکی دارد .با رشد و تمایز سلول واکوئلها بزرگ شده و به هم متصل می گردند. در سلول پارانشیمی بالغ ، واکوئل بزرگی در وسط سلول دیده می شود که لایه نازکی از سیتوپلاسم آن را احاطه می کند .با اسیب دیدن سلول در نزدیکی محل زخم ، سلولها فعالیت میتوزی را آغاز می کنند و واکوئلها تقیسم شده کاهش می یابند (شولز، 1988) .

در اثر حمله حشرات سلولهای پارانشیمی هیپرتروفی شده ، توده سیتوپلاسم افزایش حجم می یابند و حجم واکوئل کاهش می یابد (چزن ،فان ،1988).

اگر بیش از یک واکوئل در سلول باشد به آن واکوئوم (vacoume) می گویند . در مورد منشاء واکوئل ، نظرات مختلفی ارائه شده است :

1. واکوئل از پیش واکوئل ها ایجاد می گردد و بعد از تقسیم سلول به سلولهای دختر ، شکافته شده و تعدادی واکوئل به وارد هر سلول دختر می گردد .

2. در نواحی خاصی از سیتوپلاسم آب جمع می گردد . با غشایی محصور می گردند.

3. واکوئل از کیسه های گلژی منشاء می گیرند .

4. از اتساع سییترهای شبکه اندوپلاسمی یا کیسه های آن منشاء می گیرند.

اعمال واکوئل عبارت است از : تنظیم آب و محتویات سلول ، تنظیم اسمزی و ذخیره و هضم ، همچنین شرکت فعال در متابولیسم سلول ( مارتی ، 1980) .

واکوئل انزیم گوارشی دارد که متابولیت و اجرای سیتوپلاسمی را تجزیه می کند . فعالیت هیدرولیتیک واکوئل مشابه لیزوزم در سلولهای جانوری است . آنزیمهای گوارشی واکوئل از شبکه آندوپلاسمی و دستگاه گلژی گرفته می شوند و توسط وزیکولها به واکوئل منتقل می گردند . در طول عمر سلول مقدار آنزیم تغییر می کند و در سلولهای مختلف ، به مقادیر مختلفی تولید می گردد .برخی از واکوئلها اصلاً آنزیم گوارشی ندارند و در برخی موارد شروع هضم مواد در شبکه آندوپلاسمی صورت می گیرد .

واکوئل ها به عنوان انبار سلول ایفای نقش می کنند:

1. پروتئین : لایه خارجی اندوسپرم میوه گیاه چاودار ، پروتیین بی شکلی به نام الورون (aleuron) دارد . . در پارانشیم حاشیه غده سیب زمینی و میوه فلفل سبز پروتئین به شکل شبه متبلور مکعبی وجود دارد . در الورون موجود در آندوسپرم و جنین برخی دانه ها ، پروتئین بی شکل و بلوری وجود دارد( آنزیم آمیلاز).

فریوسلینگ (1988) جزئیات تشکیل دانه الورون را در دانه های کرچک شرح داد . دانه های الورون از پروتوئینهای محلول با وزن کم و گلبولی تشکیل شده اند . این دانه ها در واکوئل سلول انباشته و ذخیره می گردند و همانجا به حالت متبلور در می آیند .

واکوئل با از دست دادن آب دهیدراته شده و این مسئله باعث می شود که محلول داخل واکوئل بسته به حلالیت خود ته نشین شوند .

فیتین (Phytin) ترکیبی نامحلول شامل نمک منیزیوم ، پتاسیم و اینوزیتول فسفریک اسید است که در تشکیل گلوبوئید (globoid) نقش دارند . سپس پرتوئینهای گویچه ذخیره ای به طور پراکنده ته نشین شده و بقیه فضای واکوئل را پر می کنند که قسمت کریستالوئید را شکل می دهند . همانطور که در پست قبل تر اشاره شد ، مواد پروتوئینی به صورت دانه های الورون در دانه ذخیره می شوند که خود این دانه های الورون واجد دو بخش گلوبوئید و کرسیتالوئید شکل گرفته اند که این دو شاختمان را ساختمان بی شکلی به نام ماده اصلی احاطه می کند (شکل 1) .

برای انتقال این دانه های الورون باید عمل هضم صورت گیرد که عکس عمل تشکیل دانه آلورون است .

شکل 1 : دانه های الورون در واکوئل . کریستالوئید و گلبوئید مشخص شده اند .

2. بلور : بلور در گیاهان عموما در واکوئل ها شکل می گیرد . متداول ترین بلور ، بلور اکسالات کلسیم است که شکلهای مختلفی دارد (شکل2 و 3).

در برگ پرتقال (Citrus) ، بگونیا( Begonia) ، بذرالبنج (Hyoscyamus) ماش(Vicia) و نوعی پسته (Pistacia palaestina) بلورهای به صورت هرمی و منشوری و مکعبی (ramboide) دیده می شوند .

بلورهای ستاره ای (drus) که مجموعه ای از بلورهای هرمی است در برگ گیاهان تاتوره(Datura stramonium) ، سداب(Ruta graveolens) ، زبان مادر زن (Opuntia) ، انجیر(Ficus indica) ، و ریشه نیلوفر(Ipomoea batatas) دیده می شود .

بلور شنی (crystal sand) ، بلورهای هرمی بسیار ریزی هستند که به صورت توده ای درآمده و در ساقه گیاه آقطی (Sambucus nigra) ، Aucuba japonica و برگ شابیزک (Atropa belladonna) دیده می شود .

بلورهایی موسوم به رافید (raphid) که به صورت باریک و نازک با دو انتهای دوکی شکل هستند در غلاف برگ گل شیپوری(Arum) ، شاخ بزی (Agave) ، برگ و ساقه گیاه برگ بیدی (Tradescantia) ، گل حنا ( Impatiens balsamica) به صورت دسته ای دیده می شوند .

بلور دیگری به نام استیلوئید (Styloid) شبیه رافید بوده اما هرمی شکل تر وضخیم تر است و دو سر مخزوطی دارد و در گیاهان خانواده زنبق (Iridaceae) ، شاخ بزی (Agavaceae) و برخی گونه های خانواده سوسن (Liliaceae) ، گل سرخ (Rosaceae) و سداب (Rutaceae) دیده می شوند .

شکل2 : انواع بلور اگزالات کلسیم . 1). بلور رمبوئید ، 2 ) . بلور دراس (ستاره ای ) ، 3 ). بلور رافید ، 4( بلور شنی ( ماسه کریستالی ) .

شکل 3 . میکروگراف الکترونی چند نوع بلور : 1) رمبوئید ، 2) استیلوئید ، 3 ) رافید ، 4) دراس

در گیاهان عالی به ندرت کربنات کلسیم تشکیل می گردد اما در هنگام تشکیل کربنات کلسیم زائده ای به داخل سلول رشد می کند که به آن خوشه سنگ یا سیستولیت می گویند (cystolith) می گویند که در اپیدرم برگ گیاه فیلتوس( Ficus elastica) قابل مشاهده است (شکل 4) .

شکل 4) : خوشه سنگ (سیستولیت) .

3. تانن : تانن (tannin) در واکوئل سلولهای ویژه ای به نام ایدئوبلاست ذخیره می گردند . تانن گروه ناهمگنی از مشتقات فنلی است که در مقاطع میکروسکوپی به صورت توده های گرانولی زرد ، قرمز و یا قهوه ای دیده می شوند(شکل 5-5).

این ترکیب در برگ ، پریدرم ،بافت آوندی ، میوه نارس ، پوست دانه و بافتهایی که در اثر بیماری رشد اضافه دارند دیده می شوند .

تصور می شود تانن مکانیسم حفاظتی گیاه در برابر آبگبری (dehydration) ، پوسیدگی (rotting) یا پوکی و تخریب توسط جانوران باشد . از تانن در صنعت چرم سازی استفاده می شود .

شکل5 : تانن : چند نوع ترکیب فنولی . 1) اسید کلروژنیک ، 2) فلوریدزین ، 3) پروسیانیدینB3 ، 4) اپی کاتکین ، 5) نمایی میکروسکوپی از سلولهای واجد تانن .

4. رنگدانه : در واکوئل رنگدانه های گروه فلاونوئید(flavnoid) شامل آنتوسیانین ، فلاوین و فلاونول قرار دارد .

رنگدانه واکوئلی محلول در اب است و در گلبرگ ها و میوه های رنگی یافت می شوند . به خاطر ویژگی یونی آنتوسیانین ، رنگ آن به PH بستگی دارد . آنتوسیانین (شکل 6) در محیط اسیدی نارنجی تا قرمز ريال در PH خنثی بنفش و در محیط قلیایی آبی است ( رنگ مختلف گلبرگ ) .

فلاون و فلاونول طول موجهای ماورای بنفش طیف نوری را جذب می کند . و توسط حشرات درک می شوند . این رنگدانه ها به گلبرگ رنگ شیری و کرمی می دهند .

گلبرگ سفید رنگدانه ندارد و رنگ ان به خاطر انعکاس نور و فضای بین سلولی فراوان مملو از هوا است که حالت ماتی پیدا می کند .

شکل 6 : ملکول آنتوسیانین

+ نوشته شده در ساعت توسط جنید |

پیازعنصل

پیاز Squill)

عبارتست از باریکه های خشک شده پیاز گیاه Urgenea maritima (L.) Baker (نام مترادف:Drimia maritima (L.) Stearn ) از خانواده Liliaceae که قسمت خارجی غشایی آن جدا شده است می باشد. نوع خودرو و بیابانی از اجتماع لااقل 6 گونه که تعداد کرموزوم های آن ها متفاوت است تشکیل می یابد. البته تمام این گونه ها دارای پیاز هایی با محتوای گلیکوزیدی قابل قبول نمی باشند. U. maritima (L.) Baker sens. Str. هگزاپلوئید می باشد و واریته ای است که داروی تجاری را می توان از آن تهیه کرد و همچنین اخیراً روی آن بیشتر تحقیق شده است (1996). به این گیاه در تجارت پیاز عنصل سفید گفته می شود. پیاز عنصل سفید به رنگ سفید مایل به زرد به شکل نوارهای باریک و شفاف به طول 5-5/0 سانتی متر که هر دو سر این نوارها باریک می باشد. داروی مزبور هنگامی که کاملاً خشک می شود شکننده است اما به سرعت رسوبت را جذب نموده و چرم مانند و قابل انعطاف می شود. طبیعت جاذب آب گباه به ویژه در پودر آن قابل توجه می باشد و چنانچه در شرایط مناسبی نگهداری شود به صورت توده های جامد کیکی در آمده و قارچ بر روی آن رشد خواهد کرد. پودر گیاه بایستی در فضای بدون رطوبت نگهداری شود. بوی گیاه جزئی و مزه تلخ و زننده دارد.

پیاز عنصل به شکل گلابی و دارای قطر حدود 30-15 سانتی متر می باشد. پیاز کامل تمایل به رشد دارد مگر اینکه آن را در سرد خانه نگهداری کنند.

پیاز عنصل بریتانیا بیشتر از نوع ایتالیایی (از شهر لگ هوان) و مالت (که در این دو محل واریته سفید پیاز عنصل رشد می کند) و نیز از نوع هندی تهیه می گردد. پیاز عنصل قرمز که آن نیز واریته ای از U. maritima می باشد از الجزایر و قبرس جمع آوری می شود و با واریته سفید از لحاظ داشتن رنگدانه آنتوسیانین قرمز و گلیکوزید سیلیروزید تفاوت دارد.

پیاز های عنصل در ماه آگوست، ماهی که گل دهی پایان یافته و گیاه دارای برگ های هوایی نمی باشد جمع آوری می شود. پوست های خارجی پس از خشک شدن جدا می گردند و پیاز ها به صورت عرضی به برش های نازک بریده می شوند. این برش ها در زیر نور خورشید یا توسط گرم کن خشک می شوند و بدین ترتیب حدود 80 درصد وزن خود را از دست می دهند. برش های خشک شده در کیسه هایی (حاوی حدود 50 کیلوگرم) یا در بشکه ها بسته بندی می شوند.

تاریخچه: پزشکان قدیم یونان و مصر کاملاً پیاز عنصل را می شناخته اند. فرآورده ای از پیاز عنصل و سرکه را دیسوکوریدوس می شناخته است و پزشکان عرب نیز با فرآورده ای از پیاز عنصل و سکنجبین کاملاً آشنا بوده اند (رجوع شود به مقاله مروری: W. E. Court, pharm. J. 1985, p. 235, 194)

ترکیبات: جدایازی گلیکوزید ها به صورت خالص تا سال 1923 انجام نگرفته بود. Stoll در این سال یک گلیکوزید بلورین به نام Scillaren A و مخلوط بی شکلی از گلیکوزید ها به نام سیلارن B را جداسازی نمود. سیلارن A مهمترین ترکیب پیاز عنصل است که به سرعت توسط آنزیم سیلارناز یا توسط اسید هیدرولیز می گردد.

سایر گلیکوزید های کم اهمیت تر و جداسازی چهار بوفادینولید جدید توسط Krenn و همکارانش شرح داده شده است (Planta Med. 1991, 57, 560). فلاونوئید های متعددی در عصاره های پیاز عنصل شناسایی شده اند. این فلاونوئید ها شامل مشتقات کوئرستین و پلی گلیکوزید های کامپفرول به همراه C- گلیکوزید هایی مانند Vitexin و Isovitexin می باشد. پیاز عنصل همچنین حاوی یک فروکتان مشابه اینولین به نام سینسترین می باشد. فروکتان مزبور به طور عمده از واحد های بتا-D- فروکتوفورانوزیل تشکیل شده و اخیراً (1996) تحقیقاتی درباره نوع اتصالات موجود در این ترکیب با استفاده از روش متیلاسیون و طیف بینی NMR کربن 13 انجام شده است (T. Spies et al., Carbohydrate Re., 1992, 235, p. 221) ایدیوبلاست ها (نوعی از سلول های پارانشیمی که موادر خاصی را در خود ذخیره می کنند) که در بر دارنده بلورهای اگزالات کلسیم قرار گرفته در موسیلاژ هستند، به طور عمده حاوی گلوکوگالاکتان ها می باشند. مقادیر جزئی آنتوسیانین نیز در یاز عنصل سفید وجود دارد.

اثرات و موارد استفاده: گلیکوزید ها به میزان بسیار کم از دستگاه گوارش جذب می شوند، اثرات کوتاه مدت دارند و در بدن تجمع نمی یابند. داروها در دزهای کم تحریکات خفیف گوارشی را به وجود آورده و نتیجتاً باعث عکس العمل ترشحی از برونشیول ها می گردد. به علت همین اثر خلط آور است که دارو به طور گسترده مورد استفاده قرار می گیرد. استفاده از دزهای زیاد این دارو باعث استفراغ می شود.

پیاز عنصل قرمز به عنوان جونده کش مصرف می شود.

عنصل هندی پیاز خشک شده Urginea indica (Roxb.) Kunth است که معمولاً به صورت طولی برش داده شده است. این دارو در هندوستان مصرف می شود و در حال حاضر (1996) مجدداً وارد فارماکوپه بریتانیا (BP) شده است. داروی مزبور به صورت قطعات خمیده با رنگ اندکی تیره تر از پیاز عنصل اروپایی می باشد اما بسیار شبیه آن است. برش ها گاهی به صورت به هم چسبیده یافت می شوند و هر گروه از برش ها ممکن است از 4 تا 8 قطعه تشکیل شده باشد. چنین گروه هایی از برش های به هم چسبیده به ندرت ممکن است در داروی اروپایی یافت شوند. چنانچه یک قطره محلول مائی ید بر روی قطعه ای از پیاز عنصل هندی قرار داده شود تولید رنگ قرمز ارغوانی می کند. پیاز عنصل اروپایی با محلول یُد رنگ زرد کم رنگ ایجاد می کند. به نظر می رسد که ترکیبات این گیاه مشابه ترکیبات پیاز عنصل سفید باشد.

موارد استفاده: اثراتی مشابه اثرات دیژیتال بر روی قلب دارد و در مقادیر کم به عنوان خلط آور مانند پیاز عنصل اروپایی عمل می کند.

بررسی منابع جدیدتر: برای این گیاه اثراتی چون مدر مقوی قلب برای درمان ماراسموس قلبی و ادم عنوان شده است. همچنین ترکیبات دیگری علاوه بر موارد فوق در مقاله ای به چاپ رسیده که می توانید در بخش مراجع به آن رجوع نمایید. همچنین در مقاله ای اثرات سمی عنصل قرمز که به عنوان جونده کش مورد استفاده قرار می گیرد بررسی شده و به نظر می رسد اثرات سمی آن از ترکیبات سنتتیک به کار برده شده کمتر باشد.

منابع اصلی:

متن: فارماکوگنوزی تریس و اوانس، ترجمه دکتر افشاری پور، انتشارات دانشگاه علوم پزشکی اصفهان

عکس اول:

http://www.dkimages.com/discover/previews/937/65010846.JPG

+ نوشته شده در ساعت توسط جنید |

برش عرضی از ساقه و ریشه و رنگ آمیزی مضاعف

۱- تهیه برش نازک از ساقه و ریشه

۲ - برش در آب بماند

۳-۱۰ تا ۱۵ دقیقه در آب ژاول

۴ -با آب سشتشو و ۱۰ دقیقه در اسید استیک ۲ تا ۵ درصد

۴-۱ تا ۵ دقیقه در آبی متیل

۵- با آب شستشوو۱۵ تا ۲۰ دقیقه در کارمن زاج دار

۶-۱ قطره آب و ۱ قطره گلیسیرین لامل روی آن گذاشته و با میکروسکپ مشاهده می کنیم.

مهم : قبل از برش گیری ساقه وریشه در آب و الکل و گلیسیرین با حجم های مساوی قرار می دهیم

+ نوشته شده در ساعت توسط جنید |

رنگ آمیزی مضاعف ریشه یا ساقه

مربوط به موضوعات: گیاهی و نکات آزمایشگاهی

برای رنگ آمیزی مضاعف به ترتیب زیر عمل می کنیم:

1- قبل از برش گیری ، قطعۀ ساقه یا ریشه مورد نظر را در الکل و گلیسیرین (به صورت جدا) می گذاریم تا الکل آن را تثبیت و گلیسیرین آن را نرم کند.

2- سپس شروع به برش گیری می کنیم. هرچه برش ها نازک تر باشند ، زیر میکروسکوپ بهتر مشاهده می شوند.

3- برش ها را در چای صاف کن می گذاریم و آن ها را به آب ژاول و اسید استیک منتقل می کنیم تا آب ژاول رنگ سلول ها را از بین برده و اسید استیک آن ها را آماده رنگ آمیزی کند.

4- برای رنگ آمیزی ابتدا برش ها را به همراه چای صاف کن به کارمن زاجی یا فوشین منتقل می کنیم. (کارمن زاجی به مدت 15 و یا فوشین به مدت 5-3 دقیقه)

5- بعد از زمان مورد نیاز ، چای صاف کن را بیرون آورده و برش ها را با باریکه آب شستشو می دهیم.

6- سپس برش ها را به سبز متیل یا بلودومتیلن منتقل می کنیم. (سبز متیل به مدت 5 دقیقه و یا بلودومتیلن به مدت 30 ثانیه تا 1 دقیقه) دقت داشته باشید که مدت زمان مورد نیاز بسته به غلظت رنگ متغیر است.

7- سپس برش ها را با باریکه آب شستشو داده ؛ یک قطره آب روی لام می چکانیم و برش ها را روی لام می گذاریم. روی آن یک لامل می گذاریم و زیر میکروسکوپ حاصل کار را مشاهده می کنیم.

باید توجه داشته باشید که فوشین و کارمن زاجی بافت های سلولزی ، و بلودومتیلن و سبز متیل نیز بافت های چوبی را رنگ آمیزی می کند.

+ نوشته شده در ساعت توسط جنید |

بافتهاي‌ گياهي

بافتهاي‌ گياهي‌

غالب‌ گياهان‌، همانند جانوران‌، اندامهاي‌گوناگون‌ (ريشه‌، ساقه‌، برگ‌، گل‌) دارند. هر اندام‌ از اجتماع‌ چند نوع‌ بافت‌ و هر بافت‌ از اجتماع‌ ياخته‌هاي‌ يك‌ شكل‌ و داراي‌ نقش‌ يكسان‌ به‌ وجود آمده‌ است‌. ياخته‌ واحد ساختاري‌ و كنشي‌ گياه‌ است‌.

بافتهايي‌ كه‌ در گياهان‌ ديده‌ مي‌شوند عبارت‌اند از:

بافتهاي‌: مريستم‌، پارانشيم‌، اپيدرم‌، پريدرم‌، كلانشيم‌، اسكلرانشيم‌ و همچنين‌ بافتهاي‌ چوبي‌، آبكشي‌ و ترشحي‌. بافت‌ پارانشيم‌ را «بافت‌ زمينه‌اي‌» بافتهاي‌ اپيدرم‌ و پريدرم‌ را «دستگاههاي‌ محافظ‌ يا پوششي‌»، بافتهاي‌ كلانشيم‌ و اسكلرانشيم‌ را «دستگاههاي‌ نگاهدارنده‌ يا استحكامي‌» و بافتهاي‌ چوبي‌ و آبكشي‌ را «دستگاههاي‌ هادي‌» گويند.

بافت‌ مريستم‌

منشأ بافتهاي‌ گياهي‌ ياخته‌هاي‌ مريستمي‌ هستند كه‌ مكانهاي‌ مشخصي‌ را در اندامهاي‌ گياهي‌ اشغال‌ مي‌كنند. واژه‌ مريستم‌ از كلمه‌ يوناني‌ «مريستوس‌ » به‌ معناي‌ قابليت‌ تقسيم‌ گرفته‌ شده‌، و بافتي‌ است‌ كه‌ ياخته‌هاي‌ آن‌ همواره‌ داراي‌ فعاليت‌ تقسيم‌ ياخته‌اي‌ هستند.

ويژگيهاي‌ ياخته‌هاي‌ مريستمي‌

ياخته‌هاي‌ مريستمي‌ داراي‌ جدار نازك‌، هسته‌ بزرگ‌، سيتوپلاسم‌ متراكم‌ و چند واكوئل‌ كوچك‌اند.اين‌ ياخته‌ها در شرايط‌ مساعد به‌ سرعت‌ تقسيم‌ مي‌شوند و ياخته‌هاي‌ جديد مي‌سازند. ياخته‌هاي‌ جديد رشد مي‌كنند و گاهي‌ نيز از ياخته‌هاي‌ اصلي‌ كه‌ از آن‌ به‌ وجود آمده‌اند بزرگتر مي‌شوند. افزايش‌ تعداد ياخته‌ها و حجم‌ آنها موجب‌ رشد اندام‌ مي‌شود.

يكي‌ از متداولترين‌ طبقه‌بندي‌ مريستمهاي‌ گياهي‌ بر اساس‌ محل‌ قرار گرفتن‌ آنها در پيكر گياه‌ است‌. بر اساس‌ اين‌ روش‌ دو نوع‌ مريستم‌ وجود دارد:

1ـ مريستمهاي‌ انتهايي‌ : اين‌ نوع‌ مريستمها در انتهاي‌ ساقه‌ها و ريشه‌هاي‌ اصلي‌ و فرعي‌ وجود دارند.

2ـ مريستمهاي‌ جانبي‌ : اين‌ نوع‌ مريستمها در داخل‌ ساقه‌ها و ريشه‌هاي‌ اصلي‌ و فرعي‌ به‌ موازات‌ كناره‌ها يا پهلوهاي‌ آنها قرار دارند، مانند كامبيوم‌ آوندي‌ و كامبيوم‌ چوب‌ پنبه‌.

روش‌ ديگر طبقه‌بندي‌ مريستمها بر اساس‌ نوع‌ ياخته‌ و بافتهايي‌ است‌ كه‌ از آنها به‌ وجود مي‌آيند. در اين‌ روش‌ مريستمها به‌ دو گروه‌ تقسيم‌ مي‌شوند:

1ـ مريستمهاي‌نخستين‌ : مريستمهاي‌نخستين‌ همان‌ مريستمهاي‌ انتهايي‌ ساقه‌ و ريشه‌ هستند كه‌ بافتهاي‌ نخستين‌ پيكر گياه‌ را تشكيل‌ مي‌دهند. اين‌ نوع‌ مريستمها مستقيماً از جنين‌ منشأ مي‌گيرند و فعاليت‌ مريستمي‌ آنها دائمي‌ است‌.

2ـ مريستمهاي‌ پسين‌ : مريستمهايي‌ هستند كه‌ بافتهاي‌ پسين‌ پيكر گياه‌ را تشكيل‌ مي‌دهند.

نوع‌ ديگر مريستم‌ به‌ نام‌ مريستمهاي‌ ميانگره‌اي‌ اند كه‌ از مريستم‌ انتهايي‌ ساقه‌ به‌ وجود مي‌آيند ولي‌ فعاليت‌ خود را در ناحيه‌اي‌ دور از آن‌ انجام‌ مي‌دهند.

بافت‌ پارانشيم‌

پارانشيم‌ به‌ بافتي‌ گفته‌ مي‌شود كه‌ از ياخته‌اي‌ زنده‌ تشكيل‌ شده‌است‌ و اين‌ ياخته‌ها از نظر شكل‌ و فيزيولوژي‌ متغيرند. ياخته‌هاي‌ پارانشيمي‌ معمولاً ديواره‌ نازك‌ و شكل‌ چند ضلعي‌ دارند و با فعاليت‌ رويشي‌ گياه‌ در ارتباط‌اند.

بافت‌ پارانشيم‌ را بافت‌ زمينه‌اي‌ يا بافت‌ بنياني‌ نيز مي‌نامند، زيرا بخش‌ عمده‌ پيكر گياهان‌، مانند مغز، بيشترين‌ بخش‌ پوست‌ ساقه‌ و ريشه‌، دايره‌ محيطيه‌ مزوفيل‌ برگ‌ و بخشهاي‌ گوشتي‌ ميوه‌ها از پارانشيم‌ تشكيل‌ شده‌ است‌. نقش‌ بافت‌ پارانشيم‌، اندوختن‌ آب‌ و مواد غذايي‌، فتوسنتز و گاهي‌ ترشح‌ است‌.

ساختار ياخته‌هاي‌ پارانشيمي‌

شكل‌ ياخته‌هاي‌ پارانشيمي‌ چند وجهي‌ منظم‌ يا نامنظم‌، دراز، مدور، بيضوي‌ و گاهي‌ هم‌ ستاره‌اي‌ است‌. اين‌ ياخته‌ها گاهي‌ چين‌ خورده‌اند، چنانكه‌ ياخته‌هاي‌ پارانشيم‌ كلروفيلي‌ برگهاي‌ گياهان‌ سوزني‌ برگ‌، به‌ ويژه‌ كاج‌، چين‌ خوردگيهاي‌ بسيار دارند.اين‌ چين‌ خوردگيها شايد در جهت‌ افزايش‌ ميزان‌ فتوسنتز در برگهاي‌ سوزني‌ شكل‌ باشد.

وجود فضاهاي‌ بين‌ ياخته‌اي‌ از ويژگيهاي‌ مهم‌ بافت‌ پارانشيم‌ است‌.

انواع‌ بافت‌ پارانشيم‌

1ـ پارانشيم‌ كلروفيلي‌ يا كلرانشيم‌: اين‌ پارانشيم‌ محتوي‌ كلروپلاست‌ يا ماده‌ كلروفيل‌ است‌.

ـ پارانشيم‌ ذخيره‌اي‌: اين‌ پارانشيم‌ مواد انرژي‌زا را ذخيره‌ مي‌كند كه‌ در موقع‌ مناسب‌ مورد استفاده‌ گياه‌ قرارمي‌گيرند.

3ـ پارانشيم‌ آبي‌: پارانشيم‌ آبي‌ يا آبدار واجد ياخته‌هاي‌ بسيار حجيم‌ با واكوئلهاي‌ بسيار بزرگ‌ است‌. اين‌ واكوئلها سرشار از آب‌ و اكثراً لعاب‌ هستند.

4ـ پارانشيم‌ هوايي‌ يا حفره‌اي‌: اين‌ پارانشيم‌ داراي‌ حفره‌هايي‌ است‌ كه‌ در آن‌ هوا جمع‌ مي‌شود.

بافتهاي‌ محافظ‌

بافتهاي‌ محافظ‌ ، محافظت‌ گياه‌ را در مقابل‌ عوامل‌ نامساعد محيطي‌ مانند گرما، سرماي‌ شديد، خشكي‌، رطوبت‌ زياد و عوامل‌ بيماريزا (ويروسها، قارچها، باكتريها، ...) به‌ عهده‌ دارند. در حقيقت‌ بافتهاي‌ محافظ‌ پوشش‌ كم‌ و بيش‌ نفوذناپذيري‌ براي‌ گياه‌ محسوب‌ مي‌شوند.

اين‌ بافتها شامل‌ بافت‌ اپيدرم‌ و پريدرم‌ هستند. اپيدرم‌ سطح‌ اندامهاي‌ هوايي‌ و جوان‌ گياه‌ را مي‌پوشاند، در حالي‌ كه‌ پريدرم‌ در سطح‌ اندامهاي‌ مسن‌ قرار دارد. مجموعه‌ بافهاي‌ محافظ‌ را كه‌ نقش‌ آنها حفاظت‌ گياه‌ در برابر عوامل‌ نامساعد است‌، دستگاه‌ پوششي‌ نيز مي‌نامند.

بافت‌ بشره‌ (اپيدرم‌)

اصطلاح‌ بشره‌ براي‌ بيرونيترين‌ لايه‌ ياخته‌هاي‌ همه‌ بخشهاي‌ پيكر نخستين‌ گياه‌، اعم‌ از ساقه‌، ريشه‌، برگ‌ گل‌، ميوه‌، و دانه‌، به‌ كار مي‌رود. بشره‌ در كلاهك‌ ريشه‌ و مريستمهاي‌ انتهايي‌ وجود ندارد. گفتني‌است‌ كه‌ بشره‌ ريشه‌ با بشره‌ ساقه‌ از نظر منشأ، نقش‌ و ساختار تفاوت‌ دارد.

نقشهاي‌ طبيعي‌ بشره‌ بخشهاي‌ هوايي‌ گياه‌ عبارت‌اند از: به‌ حداقل‌ رساندن‌ ميزان‌ تعرق‌، حفاظت‌ مكانيكي‌، انتقال‌ گازها از روزنه‌هاو ذخيره‌ آب‌ و فراورده‌هاي‌ متابوليسمي‌. بشره‌،علاوه‌ بر نقشهاي‌ فوق‌، برخي‌ از نقشهاي‌ كمكي‌ مانند: فتوسنتز ترشح‌ و جذب‌ را ايفا مي‌كند.

بافت‌ پريدرم‌

پريدرم‌ بافت‌ پوششي‌ ريشه‌ها و ساقه‌هاي‌ مسن‌ است‌ كه‌ بعد از خراب‌ شدن‌ بشره‌ و همزمان‌ با آغاز رشد پسين‌ (رشد قطري‌) در اندامهاي‌ مذكور به‌ وجود مي‌آيد. تشكيل‌ پريدرم‌ در ريشه‌ و ساقه‌ گياهان‌ چوبي‌ چندساله‌،دولپه‌ايها و بازدانگان‌ كه‌ داراي‌ رشد پسين‌انديك‌ رويداد معمولي‌ است‌. پريدرم‌ از نظر ساختار از سه‌ بخش‌ تشكيل‌ شده‌ است‌: 1) فلوژن‌ يا كامبيوم‌ چوب‌ پنبه‌اي‌ مريستمي‌ است‌ كه‌ پريدرم‌ را توليد مي‌كند، 2) چوب‌ پنبه‌ كه‌ از فلوژن‌ به‌ سمت‌ خارج‌ توليد مي‌شود، 3) فلودرم‌ بافتي‌ است‌ شبيه‌ پارانشيم‌ پوستي‌ كه‌ از ياخته‌هاي‌ حاصل‌ از تقسيم‌ فلوژن‌ به‌ طرف‌ داخل‌ تشكيل‌ شده‌ است‌.

مكان‌ و زمان‌ تشكيل‌ پريدرم‌

در بسياري‌ از گياهان‌، نخستين‌ پريدرم‌ ساقه‌ معمولاً زير بشره‌ و به‌ندرت‌ در خود بشره‌ (سيب‌زميني‌ ) تشكيل‌ مي‌شود.

در ريشه‌ بسياري‌ از گياهان‌، نخستين‌ پريدرم‌ در دايره‌ محيطيه‌ تشكيل‌ مي‌شود ولي‌ در ريشه‌ بعضي‌ از درختان‌ و گياهان‌ علفي‌ چند ساله‌، كه‌ پوست‌ محل‌ تجمع‌ ذخاير غذايي‌ است‌، پريدرم‌ در لايه‌هاي‌ سطحي‌ پوست‌ به‌ وجود مي‌آيد. چون‌ پريدرم‌ عمر كوتاهي‌ دارد، تشكيل‌ آن‌ همه‌ ساله‌ تجديد شده‌ و پريدرم‌هاي‌ بعدي‌ به‌ترتيب‌ در زير پريدرم‌هاي‌ قبلي‌ تشكيل‌ مي‌شوند. نخستين‌ پريدرم‌ در طي‌ اولين‌ فصل‌ رويشي‌ و پريدرم‌هاي‌ بعدي‌ در اواخر آن‌ و يا در اوايل‌ فصل‌ رويشي‌ سالهاي‌ بعد شكل‌ مي‌گيرد.

عدسك‌ها

چون‌ وجود چوب‌پنبه‌ مانع‌ رسيدن‌ اكسيژن‌ به‌ بخشهاي‌ دروني‌ ساقه‌ مي‌شود، به‌ همين‌ جهت‌ در لايه‌ پريدرم‌ منافذي‌ به‌ نام‌ عدسك‌ به‌ وجود مي‌آيند. عدسكها همزمان‌ با پريدرم‌ و يا كمي‌ پيش‌ از آن‌ تشكيل‌ مي‌شوند. لايه‌هاي‌ پريدرمي‌ كه‌ در زير بشره‌ ساقه‌ به‌ وجود مي‌آيند معمولاً محل‌ تشكيل‌ عدسكها در زير روزنه‌هاست‌. نحوه‌ تشكيل‌ عدسكها به‌ اين‌ ترتيب‌ است‌ كه‌ ياخته‌هاي‌ پارانشيمي‌ اطراف‌ اتاقك‌ زيرروزنه‌ در جهتهاي‌ مختلف‌ تقسيم‌ مي‌شوند. در اين‌ موقع‌ كلروفيل‌ ياخته‌هااز بين‌ مي‌رود و بافت‌ بي‌رنگي‌ باقي‌ مي‌ماند كه‌ اتصال‌ ياخته‌هاي‌ آن‌ با يكديگر سست‌ است‌. سپس‌ تقسيم‌ ياخته‌اي‌ در بخشهاي‌ درونيتر پارانشيم‌ پوستي‌ ساقه‌ صورت‌ مي‌گيرد. در اين‌ موقع‌ مريستم‌ ويژه‌اي‌ به‌ نام‌ «فلوژن‌ عدسك‌ » تشكيل‌ مي‌شود.

بافتهاي‌ نگاهدارنده‌

بافتهاي‌ نگاهدارنده‌ يا استحكامي‌ بافتهايي‌ هستند كه‌ نقش‌ مكانيكي‌ آنها سبب‌ استحكام‌ گياه‌ مي‌شود. استحكام‌، انعطاف‌ و قابليت‌ ارتجاع‌ ساقه‌ در نتيجه‌ ويژگيهاي‌ خاص‌ و ساختار بافت‌ نگاهدارنده‌ است‌. بافتهاي‌ استحكامي‌ را بر اساس‌ تركيب‌ شيميايي‌ غشاي‌ ياخته‌اي‌ به‌ دو گروه‌: كلانشيم‌ (متشكل‌ از ياخته‌هاي‌ زنده‌ با ديواره‌ سلولزي‌) و اسكلرانشيم‌ (متشكل‌ از ياخته‌هاي‌ مرده‌ و ديواره‌ كم‌ و بيش‌ چوبي‌ شده‌) تقسيم‌ مي‌كنند. ذكر اين‌ نكته‌ ضروري‌ است‌ كه‌ عناصر هادي‌ علاوه‌ بر نقش‌ هدايت‌، به‌ علت‌ دارا بودن‌ ديواره‌هاي‌ چوبي‌ شده‌، نقش‌ نگاهداري‌ را نيز به‌ عهده‌ دارند.

. بافت‌ كلانشيم‌

كلانشيم‌ بافت‌ زنده‌اي‌ است‌ كه‌ از ياخته‌هاي‌ كم‌ و بيش‌ كشيده‌اي‌ با ديواره‌هاي‌ نخستين‌ ضخيم‌ (چوبي‌ نشده‌) تشكيل‌ شده‌ است‌. ساختار و نحوه‌ قرار گرفتن‌ ياخته‌هاي‌ كلانشيمي‌ در پيكر گياه‌ نشان‌ مي‌دهد كه‌ استحكام‌ بخشيدن‌، نقش‌ اساسي‌ اين‌ بافت‌ است‌. از نظر شكل‌، كلانشيم‌ بافت‌ ساده‌اي‌ است‌ زيرا از يك‌ نوع‌ ياخته‌ تشكيل‌ شده‌ است‌.

محل‌ بافت‌ كلانشيم‌ در گياه‌

كلانشيم‌ بافت‌ نگاهدارنده‌ اندامهاي‌ جوان‌ گياه‌ به‌ ويژه‌ ساقه‌هاي‌ جوان‌ و علفي‌، برگ‌، بخشهاي‌ مختلف‌ گل‌ و ميوه‌ است‌. اين‌ بافت‌ در گياهان‌ مسن‌ و چوبي‌ در اطراف‌ رگبرگ‌ اصلي‌ مشاهده‌ مي‌شود. كلانشيم‌ ممكن‌ است‌ به‌ صورت‌ حلقه‌اي‌ پيوسته‌ در قسمتهاي‌ عمقي‌ پوست‌ به‌ وجود آيد.

انواع‌ ياخته‌هاي‌ كلانشيمي‌

1. كلانشيم‌ گوشه‌دار (زاويه‌دار) ـ در اين‌ حالت‌ گوشه‌هاي‌ ياخته‌ بيش‌ از ساير نقاط‌ آن‌ ضخيم‌ مي‌شود. در برش‌ عرضي‌، اين‌ ضخامتها در محل‌ برخورد چند ياخته‌ يا بيشتر ديده‌ مي‌شود

2. كلانشيم‌ تيغه‌اي‌ (ورقه‌اي‌) ـ واژه‌ تيغه‌ مربوط‌ به‌ شكل‌ ضخيم‌ شدن‌ به‌ صورت‌ صفحه‌اي‌ است‌.افزايش‌ ضخامت‌ در ديواره‌هاي‌ مماسي‌ ياخته‌ها صورت‌ مي‌گيرد. نمونه‌هاي‌ اين‌ نوع‌ كلانشيم‌ در بخش‌ پوستي‌ ساقه‌ آقطي‌ و عناب‌ ديده‌ مي‌شود.

3.كلانشيم‌ حفره‌اي‌ ـدر اين‌ نوع‌ كلانشيم‌ ضخيم‌ شدن‌ در بخشهايي‌ از ديواره‌ رخ‌ مي‌دهد كه‌ روبه‌روي‌ فضاهاي‌ داخلي‌ قرار گرفته‌اند.

4.كلانشيم‌ حلقوي‌ ـ در اين‌ نوع‌ كلانشيم‌، ديواره‌ ياخته‌ به‌طور يكنواخت‌ در سطح‌ داخلي‌ ضخيم‌ شده‌ است‌ و فضاي‌ سه‌ گوش‌ در آنها يافت‌ نمي‌شوند.

بافت‌ اسكلرانشيم‌

اصطلاح‌ اسكلرانشيم‌ به‌ ياخته‌هايي‌ اطلاق‌ مي‌گردد كه‌ داراي‌ ديواره‌هاي‌ ضخيم‌ و اغلب‌ چوبي‌ شده‌اند و نقش‌ اصلي‌ آنها نگاهداري‌ گياه‌ است‌. وجود بافت‌ اسكلرانشيم‌ در اندامهاي‌ مختلف‌ گياه‌ مقاومت‌ آنها را در برابر عواملي‌ نظير كشش‌، خم‌ شدن‌، وزن‌ و فشار افزايش‌ مي‌دهد. به‌ علاوه‌ ياخته‌هاي‌ نرم‌، زنده‌ و واجد ديواره‌ نازك‌ نخستين‌، بافتهاي‌ ديگر را از صدمات‌ احتمالي‌ عوامل‌ مذكور محافظت‌ مي‌كند. ياخته‌هاي‌ اسكلرانشيمي‌ به‌ دو دسته‌: فيبرها و اسكلريدها تقسيم‌ مي‌شوند. فيبرها داراي‌ ياخته‌هاي‌ دراز و اسكلريدها واجد ياخته‌هاي‌ كوتاه‌اند.

اسكلريدها

اين‌ ياخته‌ها در بيشتر بخشهاي‌ گياه‌ به‌ صورت‌ منفرد و يا توده‌هايي‌ از ياخته‌هاي‌ سخت‌ در ميان‌ بافت‌ نرم‌ پارانشيم‌ ديده‌ مي‌شوند. ديواره‌ آنها اغلب‌ چوبي‌ شده‌ است‌ و تعداد زيادي‌ فرورفتگيهاي‌ مجرا مانند در آنها ديده‌ مي‌شوند. محتويات‌ اين‌ ياخته‌ها عموماً زود از بين‌ مي‌روند و حفره‌ ياخته‌اي‌ را تشكيل‌ مي‌دهند. اين‌ حفره‌ها در اثر ضخيم‌ شدن‌ ديواره‌ كوچك‌ شده‌ و در برش‌ عرضي‌ به‌ صورت‌ نقاط‌ روشني‌ مشاهده‌ مي‌گردند. گاهي‌ اين‌ حفره‌ها از موادي‌ چون‌ لعابها، تانن‌ها پر مي‌شوند. اين‌ ياخته‌ها اغلب‌ مرده‌اند. با اين‌ وجود، بعضي‌ از آنها به‌ علت‌ وجود پلاسمودسمهايي‌ كه‌ آنها را با ياخته‌هاي‌ پارانشيمي‌ مجاور مربوط‌ مي‌سازند زنده‌ مي‌مانند.

بافتهاي‌ هادي‌

بافتهاي‌ هادي‌ يا آوندي‌ از بافت‌ چوبي‌ و آبكشي‌ تشكيل‌ يافته‌اند. نقش‌ بافت‌ چوبي‌ هدايت‌ آب‌ و مواد كاني‌ محلول‌ در آن‌ (شيره‌ خام‌) از ريشه‌ به‌ سوي‌ برگ‌ است‌. بافت‌ آبكشي‌ سبب‌ جريان‌ فراورده‌هاي‌ فتوسنتزي‌ (شيره‌ پرورده‌) در گياه‌ مي‌شود. از اين‌رو، مجموعة‌ اين‌ دو بافت‌ را دستگاه‌ هادي‌ گويند.

بافت‌ چوبي‌

بافت‌ چوبي‌ از 4 نوع‌ ياخته‌: تراكئيد وسل‌ ، فيبر و پارانشيم‌ چوبي‌ تشكيل‌ شده‌ است‌ و مهمترين‌ آنها، يعني‌ تراكئيدها و وسل‌ها به‌ عناصر تراكئيدي‌ موسوم‌ است‌ كه‌ عناصري‌ بي‌جانند. نقش‌ اصلي‌ اين‌ ياخته‌ها انتقال‌ آب‌ و تا حدي‌ نيز حفاظت‌ گياه‌ است‌. ياخته‌هاي‌ فيبري‌ در بافت‌ چوبي‌ موجب‌ استحكام‌ گياه‌ مي‌شود. در بعضي‌ موارد اسكلريدها رانيز مي‌توان‌ در اين‌ بافت‌ مشاهده‌ كرد. ياخته‌هاي‌ پارانشيمي‌، كه‌ نقش‌ ذخيره‌اي‌ و يا فعاليتهاي‌ ديگري‌ دارند، نيز در اين‌ بافت‌ يافت‌ مي‌شوند. بافت‌ چوبي‌ از پروكامبيوم‌ به‌ وجود مي‌آيد و پروكامبيوم‌ از مريستم‌ انتهايي‌ منشأ مي‌گيرد.

اجزاي‌ بافت‌ چوبي‌

1. عناصر تراكئيدي‌ دو نوع‌ اصلي‌ از عناصر چوبي‌ به‌ نامهاي‌: «تراكئيد» (تشكيل‌ دهنده‌ آوندهاي‌ چوبي‌ ناقص‌) و «وسل‌» (تشكيل‌ دهنده‌ آوندهاي‌ چوبي‌ كامل‌) در گياهان‌ وجود دارند دارد.

2. فيبرها ياخته‌هاي‌ فيبر چوبي‌ نسبتاً درازند. در مقايسه‌ با تراكئيدها، ديواره‌ آنها ضخيمتر و منافذ سقف‌دار آنها كمترو كوچكتر است‌ و در حقيقت‌ آب‌ به‌ مقدار بسيار كم‌ از آن‌ عبور مي‌كند.

بافت‌ آبكشي‌ (غربالي‌)

بافت‌ آبكشي‌ هدايت‌ فراورده‌هاي‌ فتوسنتز را به‌ عهده‌ دارد و همانند بافت‌ چوبي‌ يك‌ بافت‌ مركب‌ است‌.

بافت‌ آبكشي‌ در نهاندانگان‌ داراي‌ چند نوع‌ ياخته‌ است‌. ياخته‌ آبكشي‌ ، ياخته‌ همراه‌ ، فيبر، اسكلريد و پارانشيم‌. بافت‌ آبكشي‌ بازدانگان‌ فاقد ياخته‌ همراه‌ و گاهي‌ فيبر است‌. ياخته‌ آبكشي‌ آنها بانهاندانگان‌ تفاوت‌ دارد.

ياخته‌هاي‌ آبكشي‌ مهمترين‌ اجزاي‌ بافت‌ آبكشي‌ هستند، زيرا هدايت‌ فراورده‌هاي‌ فتوسنتزي‌ را به‌ عهده‌ دارند.

مقايسه‌ بافت‌ چوبي‌ و آبكشي‌

بين‌ بافت‌ چوبي‌ و آبكشي‌ شباهتهايي‌ وجود دارند. بافت‌ چوبي‌ داراي‌ عناصر تراكئيدي‌ يعني‌ تراكئيدها و اجزاي‌ وسل‌ها هستند كه‌ هدايت‌ آب‌ و مواد كاني‌ را به‌ عهده‌ دارند. بافت‌ آبكشي‌ داراي‌ عناصر آبكشي‌، يعني‌ ياخته‌هاي‌ آبكشي‌ است‌ كه‌ هدايت‌ فراورده‌هاي‌ فتوسنتز را به‌ وسيله‌ آنها انجام‌ مي‌دهد. در هر دو بافت‌ ياخته‌هاي‌ پارانشيمي‌، فيبرها و اسكلريدها وجود دارند. ولي‌ چيزي‌ مشابه‌ ياخته‌ همراه‌ در بافت‌ چوبي‌ ديده‌ نمي‌شود با وجود اين‌ شباهتها، بافتهاي‌ چوبي‌ و آبكشي‌ از نظر شكل‌ و نقش‌ كاملاً متفاوت‌اند.

بافت‌ ترشحي‌

ساختارهاي‌ ترشحي‌ از نظر ساختار و محل‌ استقرار در گياه‌ بسيار متفاوت‌اند. بعضي‌ از اين‌ ساختارها در درون‌ گياه‌ و برخي‌ در بيرون‌ آن‌ قرار دارند. اين‌ ساختارها به‌ اشكال‌ مختلف‌ ديده‌ مي‌شوند. بعضي‌ به‌ صورت‌ كركهاي‌ غده‌اي‌ ساده‌، برخي‌ به‌ شكل‌ كركهاي‌ غده‌اي‌ پرياخته‌هاي‌ و عده‌اي‌ به‌ صورت‌ مجاري‌ يا حفره‌هاي‌ درون‌ ياخته‌اي‌ هستند لاتيسفرها (لوله‌هاي‌ شيرابه‌هاي‌) كه‌ از ياخته‌هاي‌ كشيده‌اي‌ تشكيل‌ شده‌اند، به‌ علت‌ دارا بودن‌ قدرت‌ ترشح‌ و دفع‌، جزو ساختارهاي‌ ترشحي‌ در نظر گرفته‌ شده‌اند.

انواع‌ ساختارهاي‌ ترشحي‌

بر اساس‌ اينكه‌ مواد مترشحه‌ ساختارهاي‌ ترشحي‌ در درون‌ گياه‌ باقي‌ بمانند يا از آن‌ خارج‌ شوند، آنها را به‌ دو گروه‌ تقسيم‌ مي‌كنند.

-ساختارهاي‌ ترشحي‌ دروني: مواد مترشحه‌ اين‌ ساختارها همواره‌ درون‌ گياه‌ باقي‌ مي‌مانند

-ساختارهاي‌ ترشحي‌ بيروني‌: ساختارهاي‌ ترشحي‌ بيروني‌ آنهايي‌ هستند كه‌ مواد ترشحي‌ خود را به‌ بيرون‌ گياه‌ مي‌ريزند

+ نوشته شده در ساعت توسط جنید |

برش و نمونه ازبرگ پرتقال

برگها اندامهای پهن و سبز رنگی هستند که با نظم و ترتیب ویژه‌ای بر روی ساقه گیاهان قرار دارند و دارای دو بخش اصلی پهنک و دمبرگ‌اند. پهنک سطح تماس برگ و محیط را زیاد می‌کند پهنک به علت نازک بودن دو نقش فتوسنتز و تعرق را بخوبی انجام می‌دهد. برگ هر گیاه معمولا ویژگیهای ظاهری خود را دارا است. این ویژگی در درجه اول مربوط به خصوصیات ارثی گیاه و در درجه دوم مربوط یه عوامل محیطی مانند نور ، رطوبت و دماست.

قسمتهای مختلف برگ

در نهاندانگان برگ مرکب از یک قسمت صفحه مانند سبزی به نام پهنک است که بوسیله دنباله باریکی به نام دمبرگ به ساقه متصل می‌شود. دمبرگ غالبا در پایین خود و در قسمتی که به ساقه متصل می‌شود گاه پهن شده به صورت غلافی کم و بیش ساقه را در برمی‌گیرد. غلاف یا نیام برگ در بعضی از برگها گاهی خارج از اندازه رشد کرده ، تمامی میانگره ساقه را پوشانده ، گاهی ایجاد زایده‌ای به نام گوشوارک را می‌کند. به جز پهنک برگ بقیه اجزای آن را ضمایم برگ می‌گویند. برگها ممکن است دارای همه ضمایم یاد شده باشد یا فقط شامل دمبرگ و پهنک باشند، گاهی نیز برگ فاقد دمبرگ و حتی پهنک است.

ساختار بیرونی برگ

پهنک

بخش قعال برگ بوده و غالبا به علت دارا بودن کلروفیل سبز رنگ است. پهنک ممکن است وجود نداشته و یا بسیار کاهش یافته باشد و مثلا به صورت پیچک در می‌آید. پهنک معمولا به شکل صفحه سطحی است که رگبرگها از آن می‌گذرند رگبرگها ادامه دمبرگ بوده و در سطح زیرین مشخص‌ترند. چگونگی پراکندگی رگبرگها را در سطح برگ رگ‌بندی (گسترش رگبرگها) می‌نامند.

دمبرگ

میله کوتاهی است که پهنک را در محل گره به ساقه متصل می کند. قسمت عمده دمبرگ را بافتهای چوبی و آبکشی تشکیل می‌دهند. دمبرگ معمولا به لبه پایه پهنک متصل است ولی در بعضی از گیاهان مانند لادن و کرچک به سطح زیرین برگ اتصال دارد. اینگونه برگها را سپر می‌گویند. برگها فاقد دمبرگ را که پهنک آنها مستقیما به ساقه متصل است بی‌دمبرگ یا چسبنده می‌نامند. قاعده برگ گاهی به صورت نیام (غلاف) گسترش می‌یابد و ممکن است دارای ضایعاتی به نام گوشوارک و زبانک باشد. (1)

¥مواد و وسایل:

1- میکروسکوپ نوری

2- لام

3- لامل

4- پنس

5- تیغ

6- قطره چکان

7- آب مقطر

8- آب ژاول

9- کارمن

10- استیک اسید

11- آبی متیلن(بلودومتیلن)

12- شیشه ساعتی

13- برگ کاج(نمونه بازدانه)

14- برگ پرتقال(نمونه دولپه)

15- برگ سورگوم (نمونه تک لپه)

¤ روش کار

هدف از این آزمایش مشاهده ساختار های مختلف برگ در انواع باز دانه ، دولپه و تک لپه می باشد که نمونه برگ کاج را به عنوان نمونه بازدانه ، برگ سورگوم به عنوان نمونه تک لپه و برگ پرتقال به عنوان نمونه دو لپه انتخاب

شده اند. برای مشاهده آن ابتدا رنگ آمیزی مضاعف انجام دهیم

به منظور نمونه گیری از برگ کاج نیز از دو قطعه یونولیت استفاده می نمائیم . بدین صورت که ابتدا بوسیله تیغ برش هایی در سطح داخلی یونولیت ها ایجاد می کنیم تا هنگامی که برگ را بین آنها قرار دادیم به برگ فشاری وارد نشود. حال برگ را بین دو قطعه قرار می دهیم و ابتدا بوسیله تیغ برشی در سطح عرضی ایجاد می کنیم تا سطح کار برای نمونه گیری صاف شود. اکنون بوسیله تیغ برش هایی نازک از سطح عرضی برگ برش می گیریم. و برش ها را طبق چارت بالای صفحه به ترتیب: آب مقطر، آب ژاول(10 تا 15 دقیقه) ، آب مقطر ، اسید رقیق (30 تا 60 ثانیه) ، آب مقطر ، کارمن (10 تا 15 دقیقه ) ، آب مقطر ، آبی متیلن (30 تا 60 ثاینه) ، آب مقطر رنگ آمیزی می کنیم. اکنون برش ها برای تهیه نمونه حاضر است. برش ها را روی لام قرار داده و قطره ای آب به آن می افزاییم و در حالی که لام را در دست چپ گرفته ایم لامل را با دست راست روی آن قرار می دهیم و نمونه حاصل را روی صفحه می کروسکوپ ، زیر عدسی های شیئی قرار می دهیم و به مشاهده برگ در گیاه کاج به عنوان یکی از نمونه های باز دانه می پردازیم. در این نمونه ما می توانیم به ترتیب : کوتیکول ، اپیدرم ، هیپودرم ، مزوفیل چین خورده ، کانال رزینی ، آندودرم ، بافت ترابنده ، آبکش و چوب را مشاهده کنیم.

قسمت دوم : تهیه برش و نمونه از برگ سورگوم

به منظور نمونه گیری از برگ سورگوم به عنوان نمونه ای تک لپه ای ها نیز از یونولیت استفاده می نمائیم ، سپس برگ را بین دو قطعه قرار داده و بوسیله تیغ ابتدا سطح را برای تهیه برش صاف کرده و پس از آن برش هایی نازک از مقطع عرضی برگ سورگوم تهیه می نمائیم . اکنون برش های تهیه شده را طبق دستور العمل گفته شده به این ترتیب رنگ آمیزی می کنیم: آب مقطر، آب ژاول(10 تا 15 دقیقه) ، آب مقطر ، اسید رقیق (30 تا 60 ثانیه) ، آب مقطر ، کارمن (10 تا 15 دقیقه ) ، آب مقطر ، آبی متیلن (30 تا 60 ثاینه) ، آب مقطر رنگ آمیزی می کنیم. اکنون که برش ها برای نمونه گیری حاضر شده اند را روی لام قرار داده و درحالی که لام در دست چپ قرار دارد لامل را با دست راست روی آن قرار می دهیم و نمونه آماده شده را روی صفحه میکروسکوپ ، زیر عدسی های شیئی میکروسکوپ قرار می دهیم و به مشاهده می پردازیم . در این نمونه ما می توانیم: اپیدرم فوقانی ، سلول های بادکنکی شکل ، مزوفیل ، غلاف ، آبکش ، چوب و اپیدرم تحتانی را مشاهده نمائیم.

قسمت سوم : تهیه برش و نمونه ازبرگ پرتقال

به منظور نمونه گیری از برگ پرتقال به عنوان نمونه ای از دولپه ای ها نیز از یونولیت استفاده می نمائیم سپس برگ پرتقال را بین دو قطعه قرار می دهیم ، و بوسیله تیغ ابتدا سطح را برای تهیه برش صاف کرده و پس از آن برش هایی نازک از مقطع عرضی برگ تهیه می نمائیم . اکنون برش های تهیه شده را طبق دستور العمل گفته شده به این ترتیب رنگ آمیزی می کنیم: آب مقطر، آب ژاول(10 تا 15 دقیقه) ، آب مقطر ، اسید رقیق (30 تا 60 ثانیه) ، آب مقطر ، کارمن (10 تا 15 دقیقه ) ، آب مقطر ، آبی متیلن (30 تا 60 ثاینه) ، آب مقطر رنگ آمیزی می کنیم. اکنون که برش ها برای نمونه گیری حاضر شده اند را روی لام قرار داده و درحالی که لام در دست چپ قرار دارد لامل را با دست راست روی آن قرار می دهیم و نمونه آماده شده را روی صفحه میکروسکوپ ، زیر عدسی های شیئی میکروسکوپ قرار می دهیم و به مشاهده می پردازیم . در این نمونه ما می توانیم به ترتیب به مشاهده: کوتیکول ، اپیدرم فوقانی ، مزوفیل نرده ای ، غلاف ، آبکش ، چوب ، مزوفیل اسفنجی ، اپیدرم تحتانی ، کوتیکول بپردازیم .

+ نوشته شده در ساعت توسط جنید |

رنگ امیزی

مقدمه
ما در دنیایی زندگی می کنیم که گیاهان گلدار حاکم هستند. این گیاهان، همچنانکه توسط اجداد انسانی قبل از تاریخ ما مورد استفاده بودند، یکی از معروفترین و قابل استفاده ترین گیاهان به وسیله مصرف کننده های امروزی هستند. آنها به صورت درختان، درختچه ها و نیز علف های واجد ساقه های نرم می باشند.
یک گستره وسیعی از گیاهان معمولی به عنوان علفها تعریف می شوند، مانند علف های چمن، سبزیها، گلهای وحشی، توت فرنگی، برنج، گندم، ذرت، تنباکو، خشخاش، شاهدانه، اغلب علف های هرز و برخی گیاهان زینتی رشد یافته در خانه ها، ادارات و گردشگاهها. نمونه های دیگری از گیاهان هستند که در طب و یا به عنوان ادویه استفاده می شوند مانند شیرین بیان، پونه، نعناع، خردل، سیر، زیره، رازک، ترب.
دانشمندان دو گروه عمده گیاهان چوبی و علفی را شناسایی کرده اند و این گیاهان را به دو گروه تک لپه ایها و دولپه ایها طبقه بندی نموده اند. دو لپه ایها گیاهانی هستند که دو اندام ذخیره غذا ( لپه ها ) در دانه دارند و تک لپه ایها فقط یک لپه دارند. اکثر تک لپه ایها علفی هستند اما دربین دو لپه ایها، هم گیاهان چوبی و هم گیاهان علفی وجود دارد. اگرتولید مثل گیاه از طریق دانه های حاصل از نمو میوه و گل انجام می شود تولید مثل جنسی نام دارد و اگر از طریق رشد جدید بخشهایی غیر از گل، مانند ساقه ها، برگها یا ریشه ها انجام شود این فرایند تولید مثل غیرجنسی نامیده می شوند.

طبقه بندی و نامگذاری گیاهان
نامگذاری گیاه شناسی ( یا علمی ) یعنی طبقه بندی و نامگذاری منظم گیاهان. نامگذاری موضوعی است که بی هیچ دلیلی مردم ناآشنا به موضوع را می ترساند. زیرا تصور می کنند برای استفاده از این سیستم، دانستن زبان لاتین ضروری است. اما سیستم نامگذاری گیاه شناسی چندان پیچیده نیست و به دانستن زبان لاتین نیازی ندارد. در حقیقت، تعداد زیادی از نامهای انگلیسی رایج، همام نامهای گیاه شناسی هستند مانند ایریس ( زنبق )، فوشیا ( گل آویز )، سیترس
( مرکبات ).
نامهای گیاه شناسی به چند دلیل به جای نامهای انگلیسی رایج استفاده می شوند.
دلیل اول، جهانی بودن نامهای گیاه شناسی است. نام های لاتین، سیستم جهانی استاندارد شناسایی گیاهان کشورها هستند. برای نمونه، نام لاتین Pyrus communis در نزد مردم آسیا، آفریقا، آمریکا یا اروپا به معنی گلابی است، با این شرط که مردم با نامگذاری گیاه شناسی آشنا باشند.
دلیل دوم، دقت است. نامهای رایجی مانند مینا چمنی یا عشقه برای بسیاری گیاهان مشابه با آنها به کار برده می شود. بنابراین اگر فقط نامهای رایج برای شناسایی این گیاهان به کار روند، سردرگمی ایجاد می شوند.
دانستن نام گیاه شناسی ( نام علمی ) گیاه می تواند در مورد نیازهای رویشی آن نیز اطلاعاتی در اختیار ما بگذارد.

ترجمه عنوانهای ویژه و ارقام زراعی رایج

عنوان لاتین	ترجمه فارسی
alba	سفید
atropurpurea	ارغوانی تیره
aureum	طلایی
carnosa	گوشتی
compacta	فشرده
esculentus	خوراکی
fastigiata	راست
floribunda	پرگل
glauca	با پوشش سفید یا خاکستری
gradiflora	با گلهای درشت و نمایشی
horizontalis	افقی
nanus	کوتوله
nidus	لانه کبوتری
occidentalis	از نیمکره غربی
officinalis	دارویی
pendula	آویزان
rotundifolia	با برگهای گرد
rubrum	قرمز
sativus	کاشتنی
semperflorens	همیشه گلدار
stellata	ستاره ای شکل
sylvestris	جنگلی
tuberosum	غده ای
variegate	متنوع
vulgaris	معمولی

آزمایشات مربوط به تشریح و فیزیولوژی گیاهی
گیاهشناسی (۱)

تهیه و تنظیم:
پروانه جلیل دوست علی

بسمه تعالی
لطفا به نکات زیرتوجه فرمائید:
۱-خواهشمند است در موعد مقرر در آزمایشگاه حضور بهم رسانید.
۲-سعی کنید در جلسات آزمایشگاهی غیبت ننمائید، در صورت غیبت از گرفتن گزارش کار آن جلسه معذوریم.
۳-طرز کار و دقت هر دانشجو در آزمایشگاه در نظر گرفته می شود و در نمره امتحان آخر ترم تاثیر داده خواهد شد.
۴-نتیجه آزمایشات را در دفتر مخصوص یادداشت نموده و پس از تنظیم آن را بعنوان گزارش کار در جلسه بعد تحویل نمائید.
۵-از میکروسکپ و وسایل آزمایشگاهی مراقبت کنید.
۶-در هر جلسه یک تیغ نو و کارنکرده حتما همراه داشته باشید.
۷-پس از اتمام کار وسایل مورد استفاده را تمیز نمائید.
۸-محیط کار و روی میز را نیز تمیز نگه دارید.
۹-در صورت امکان از روپوش آزمایشگاهی استفاده کنید.

مقدمه:
گیاه شناسی علمی است تجربی که به کمک آزمایش و مشاهده می توان قوانین کلی مربوط به عالم گیاهان را درک نمود.
آزمایش:
عموما به کمک ابزارها و وسایل گوناگون صورت می گیرد. ابزارهائی که برای بررسی ساختمان قسمتهای مختلف گیاهان بکار می رود عبارتند از:
۱-اسکالپل: چاقوهای مخصوص هستند که برای قطع قسمت های مختلفه گیاهان و تراشیدن کرکهای مختلف اندام ها بکار می رود.
۲-پنس: که لبه آن صاف و یا ممکن است شیار دار مستقیم یا نوک کج باشد.
۳-سوزنهای تشریح: که برای جابجا نمودن برشهای گیاهی بکار می رود.
۴-تیغ برش: جهت تهیه برش های نازک از قسمتهای مختلف گیاهان مورد استفاده قرار می گیرد.
۵-شیشه ساعت: که برای رنگ آمیزی نمونه های گیاهی بکار می رود.
۶-لام Lame: صفحه شیشه ای به ابعاد ۷۶×۲۶ میلیمتر بوده و برای تهیه پرپاراسیون یا نمونه های میکروسکپی کاربرد دارد.
۷-لامل Lamelle:صفحه ایت شیشه ای خیلی نازک به ابعاد۱۵×۱۵ یا ۱۸×۱۸ و ۲۰×۲۰ که برای پوشانیدن نمونه بکار می رود.
۸-آبفشان یا پیست: در مراحل مختلف رنگ آمیزی جهت شستشو مورد استفاده قرار
می گیرد.
۹-میکروسکپ(Microscope):میکروسکوپ کلمه ایست یونانی از دو کلمه میکرون به معنی کوچک و دیگر اسکوپئو به معنی دیدن مشتق شده و آن عبارت از دستگاهی که اشیاء کوچک را صدها برابر بزرگ نموده و قابل رویت می سازد.
۱۰-ذره بین یا (Loupe): که قدرت بزرگنمایی آن کم و شئی را زیاد بزرگ نمی نماید و تصویر در آن حقیقی است. این دستگاه برای مطالعه و تشریح قسمتهای مختلفه نباتات مانند اجزاء گل و مشاهده سطح بیرونی اندام هایی مثل برگها وکرکهای موجود در روی آنها و بطور کلی جهت مطالعه اندامهایی که بصورت زنده و بدون تهیه برش های گیاهی است بکار می رود.
کاربرد میکروسکپ در مطالعه سلولهای گیاهی
مقدمه:گیاهان مانند اغلب موجوددات زنده از سلول ساخته شده اند که واحد ساختمانی اصلی می باشد. برای مطالعه اغلب سلولها به میکروسکپ نیاز است. برخی اجزای سلول با درشت نمایی ۲ تا۱۵ برابر یک ذره بین دستی به راحتی قابل مشاهده هستند ولی برخی از آنها مثل میتوکندری، ریبوزوم و شبکه آندوپلاسمی به قدری کوچک هستند که با میکروسکپ معمولی آزمایشگاه قابل مشاهده نمی باشند و برای رویت اجزای بسیار کوچک به درشت نمایی ۲۰۰۰ تا ۵۰۰۰ برابر نیاز است و باید به جای موجهای نوری از پرتوهای الکتریکی استفاده نمود.
ساختمان میکروسکپ
پایه: قسمتهای دیگر میکروسکپ بر روی آن استوار شده و در میکروسکپ های جدید دستگاه نوری و ترانس بر روی آن تعبیه شده است.
دسته: بین پایه و لوله میکروسکپ بوده و وسیله جابجایی میکروسکپ می باشد. در روی دسته دو تا پیچ میکرومتر و ماکرومتر وجود دارد که این پیچها نمونه میکروسکپی را به عدسی شیئی نزدیک و یا از آن دور می نمایند. و در واقع ماکرومتر پیچ تنظیم میکروسکپ و میکرومتر پیچ فوکس می باشد.
همچنین صفحه سیاه رنگ پلاتینی (stage) به دسته متصل می باشد که در وسط صفحه پلاتینی سوراخی وجود دارد که نور را به شیئی مورد مطالعه می رساند. روی این صفحه گیره فلزی (stage clips) قرار دارد که برای ثابت نگاهداشتن لام بکار می رود.
برای آنکه لام در دو جهت جلو و عقب و راست چپ حرکت کند دو پیچ دیگر برای این منظور بر روی دسته تعبیه شده است.
جهت تنظیم نور هم پیچهایی موجود است که می توانند شدت نور را کم و زیاد و یا دیافراگم را باز و بسته نمایند.
لوله: که به دسته میکروسکپ اتصال دارد، این لوله حامل دستگاه بصری می باشد. لوله میکروسکپ شامل عدسی های چشمی یا Ocular Lens که انتهای فوقانی میکروسکپ قرار گرفته و عدسی های شیئی یا ابژکتیف Objectif که از یکسری عدسی های مختلف با بزرگنمایی های متفاوت مرکب می باشد.
فاصله عدسی ابژکتیف و پرپاراسیون را فاصله فرونتال می نامند. بطور کلی قدرت بزرگنمایی ابژکتیف با فاصله فرونتال و دشتی عدسی نسبت معکوس دارد. یعنی هر قدر ابژ کتیف قویتر باشد عدسی کوچکتر و فاصله فرونتال آن کمتر خواهد بود. برای آنکه انکسار نور در ابژکتیف های خیلی قوی موجب تیره ساختن شیئی نشود فاصله فرونتال را با مایعی از قبیل روغن سدریا ایمرسیون پر می نمایند. این قبیل عدسی ها را ابژکتیف ایمرسیون می نمامند.
رولور صفحه ایست مدور که در انتهای تحتانی لوله قرار دارد در حول یک نقطه حرکت
می کند در روی آن سوراخهایی تعبیه شده که عدسی های شیئی به آن پیچ می شوند و در صورتی که بخواهند ابژکتیف های میکروسکپ را تغییر دهند کافی است رولور را بچرخانند و صدای خشکی که جا افتادن آنرا اطلاع می دهد شنیده شود.
نگاهداری و حفاظت میکروسکپ:
میکروسکپ دستگاهی است بسیار دقیق که عدم مواظبت آن موجب از کار افتادن آن
می گردد. بنابراین در نگاهداری این دستگاه باید نهایت دقت و مراقبت را بجای آورد و نکات زیر را همواره بخاطر داشت:
۱-پس از خاتمه کار میکروسکپ را باید توسط پارچه تمیز یا جیرهای مخصوص پاک نمود.
۲-در هنگام پاک کردن ابژکتیف نباید لوله میکروسکپ را خوابانید زیرا خوابانیدن لوله موجب افتادن اکولر و شکستن عدسی آن می گردد.
۳-هنگامیکه با موادشیمیایی کار می کنید از تماس این مواد با بدنه میکروسکپ جلوگیری نمائید زیرا این موادممکن است بر بدنه میکروسکپ که فلزی است اثر کرده و یا لعاب مخصوص را از بین ببرد.
۴-چنانچه از ابژکتیف ایمرسیون استفاده شده است پس از خاتمه عملیات میکروسکپی باید روغن سدر را توسط گزیلول تولوئن پاک نمود.
۵-پس از اتمام کار بلافاصله میکروسکپ را خاموش کنید. چون عمر لامپها محدود است.
۶-پس از پاک کردن میکروسکپ آنرا با سرپوش هایی که مخصوصا اینکار است بپوشانید.
برنامه عملیات تشریح و فیزیولوژی گیاهی
در تشریح و مشاهده بافتهای گیاهی، مطالعه و مشاهده محتویات سلولهای تشکیل دهنده بافت مطرح نیست.
آنچه مورد نظر است مشاهده دیواره سلولی می باشد که برای رنگ آمیزی آن از رنگ های مختلف استفاده می گردد. بافتهایی که دارای یک لایه سلول هستند. مانند اپیدرم پیاز در زیر میکروسکپ قابل تشخیص می باشند زیرا که نور بخوبی از یک لایه سلول عبور
می کند. ولی برای مشاهده اندامهائی چون ریشه و ساقه که از چند نوع بافت و لایه های مختلف سلولی تشکیل می شوند نیاز به تهیه برش های نازک و رنگ آمیزی است که بطور اختصار به آن اشاره می شود.
برش گیری مقاطع گیاهی:
با استفاده از یک تیغ تیزو قطعه ای از مغز ساقه آقطی (مغز ساقه آفتابگردان) و یا یونولیت میتوان اقدام به تهیه برش از یک اندام گیاهی نمود. مغزساقه آقطی را برای برش اندامهای نرم گیاهی مورد استفاه قرار می دهند.
قبل از تهیه مقطع اندامهای گیاهی را باید تثبیت و نگهداری نمود. یکی از عمده ترین کارها در ارتباط با بافتها کشتن پروتوپلاسم است عمل توقف زندگی سلولها بایستی با کمترین بهم زدن ساختمان سلول و کمترین دستکاری در نظم سلولهای بافتها انجام پذیرد.
یکی از مفید ترین مایعات کشنده و محافظ که کاربرد وسیع دارد فرمول FAA است که بصورت فرمول زیر تهیه می گردد.
الکل اتیل ۹۵% ۵۰cc
اسید استیک جامد ۵cc
فرمالدئید ۳۷% الی ۴۰% ۱۰cc
آب ۳۵cc
در فرمول بالا می توان از اسید پروپانیک استفاده کرد که در آن صورت فرمول به شکل FPA در خواهد آمد. این مایع ثابت است، عمل سفت کردن خوبی دارد و می توان اندامهای گیاهی را سالها در آن نگاهداری کرد.
روش برش گیری:
-در شیشه ساعت مقداری اب بریزید.
-قطعه ای از مغز ساقه آقطی و یا یونولیت را بردارید و آنرا از طول بوسیله تیغ تخت برش عمودی بدهید.
-اندام گیاهی مورد نظر را بوسیله پنس در داخل شیار ایجاد شده در مغز ساقه آقطی قرار دهید.
-مغز آقطی در برگیرنده اندام گیاهی را در دست چپ و تیغ را در دست راست گرفته و بطور افقی و یکنواخت لایه های بسیار نازک از مغز آقطی و اندام گیاهی جدا کنید بنحوی که ضخامت برش یکسان باشد. در یک حرکت برش از حداکثر طول لبه تیغ استفاه کنید و از حرکت مشابه اره کردن با تیغ خود داری نمائید.
-برشها را که روی تیغ می مانند با استفاده از نوک سوزن تشریح بلافاصله به درون آب شیشه ساعت انتقال دهید. در این مرحله لایه های نازک آقطی در آب از مقاطع جدا
می شوند و آب مانع خشک شدن برشها می گردد.
رنگ آمیزی
برای تشخیص یک بافت و تمیز آن از سایر بافتها از تکنیک های رنگ آمیزی استفاده
می شود رنگ آمیزی برشهای گیاهی با دو روش ساده و مضاعف صورت می پذیرد.

رنگ آمیزی ساده
این رنگ آمیزی را معمولا برای مشاهده یک نوع بافت و یا بافتهای ساده مورد استفاده قرار می دهند.
در این روش برشها را به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در آب ژاول می گذارند تا برشهای بی رنگ گردند، یعنی از رنگهای حیاتی مانند کلروفینل- کاروتن- گزانتوفیل زدوده شوند و مواد درون سلول تخلیه گردند.
بعداز شستشو دادن برشها را با آب اسیددار می شویند و آنها را بسته به نوع رنگ چند ثانیه تا چند دقیقه داخل رنگ قرار داده و بعداز شستن با آب، نوع بافت مورد نظر را با توجه به رنگی که گرفته است تشخیص می دهند.
اگر دیواره سلولی از جنس چوب، چوب پنبه، یا کوتین باشد با رنگ آبی متیل به رنگ آبی، با رنگ فوشین بازی به رنگ قرمز روشن و با رنگهای سبز متیل یا سبز ید به رنگ سبز در می آید.
-ولی اگر دیواره سلولی از جنس سلولز باشد با رنگ قرمز کنگو به رنگ قرمز با کارمن زاجی به رنگ صورتی، با قهوه ای بیسمارک به رنگ زرد و زرد قهوه ای و با هماتوکسیلین به رنگ بنفش در می آید.
رنگ آمیزی مضاعف
وقتی که مشاهده چند نوع بافت با هم و یا بافتهای مرکب مورد نظر است از روش رنگ آمیزی مضاعف استفاده می شود. در این روش ابتدا برشها را مثل مرحله رنگ آمیزی ساده در آب ژاول و آب اسید قرار داده و سپس پس از شستشو در یک محلول رنگ کننده که دیواره های سلولی (چوبی، چوب پنبه ای و کوتینی) را رنگ می کند قرار
می دهند سپس آنها را از یک رنگ کننده دیواره سلولی سلولزی می گذارنند.
مراحل مختلف یک نوع رنگ آمیزی مضاعف که در این آزمایشگاه انجام می شود به ترتیب زیر است:
۱-در یک شیشه ساعت مقداری آب ژاول بریزید. برشها را از آب خارج کرده بمدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در آب ژاول قرار دهید تا برشها کاملا بی رنگ شده و محتویات سلولی از بین برود.
۲-برشها را دو تا سه بار با آب بشوئید.
۳-بمدت تقریبا یک دقیقه برشهای شستشو یافته با آب را داخل شیشه ساعت حاوی آب اسید قرار دهید تا اثر آب ژاول خنثی گردد. و مواد زائدی که توسط آب ژاول از بین نرفته است حل نماید.
۴-برشها را دو تا سه بار شستشو دهید.
۵-برشها را بمدت ۱۵ تا۳۰ ثانیه داخل محلول فوشین بازی یا سبزمیتل قرار دهید. دقت کنید که از رنگ سبزمیتل فقط یک یا دو قطره بریزید.
۶-برشها را با آب بشوئید.
۷-برشها را بمدت ۱۵ تا ۳۰ ثانیه در قهوه ای بیسمارک و یا ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در کارمن زاجی قرار دهید.
۸-برشها را برای آخرین بار با آب شسته سپس با تهیه پرپاراسیون در زیر میکروسکپ مشاهده کنید.
جدول زیر راهنمای رنگ ها، زمان رنگ آمیزی، نوع بافتها و جنس بافتها، رنگی که بافت به خود می گیرد (رنگ آمیزی مضاعف) می باشد.

نوع رنگ آمیزی

نام رنگ

زمان

نام و جنس بافت

رنگ یافت پس از رنگ آمیزی

نوع۱

کارمن زاجی

سبز متیل

۲۰-۱۵ دقیقه

۳۰-۱۵ ثانیه

پارانشیم-کلانشیم-آبکش(سلولز)

آوندهای چوبی-اسکرانشیم-چوب پنبه

صورتی

سبز

نوع ۲

کارمن زاجی

آبی متیل

۲۰-۱۵ دقیقه

۳۰-۱۵ ثانیه

پارانشیم-کلانشیم-آبکش(سلولز)

آوندهای چوبی-اسکرانشیم-چوب پنبه

صورتی

آبی

نوع۳

قهوه ای بیسمارک

سبز ید

۶۰-۳۰ ثانیه

۳۰-۱۵ ثانیه

پارانشیم-کلانشیم-آبکش(سلولز)

آوندهای چوبی-اسکرانشیم-چوب پنبه

زرد-زرد قهوه ای

سبز

نوع۴

قهوه ای بیسمارک

فوشین بازی

۶۰-۳۰ ثانیه

۳۰-۱۵ ثانیه

پارانشیم-کلانشیم-آبکش(سلولز)

آؤندهای چوبی-اسکرانشیم-چوب پنبه

زرد-زرد قهوه ای

قرمز گلی

مشاهده سلول گیاهی و بافت اپیدرم
مواد و وسایل مورد نیاز
-پیازخوراکی(Allium cepa)- برگ شمعدانی- برگ تره- پنس- لام- لامل- سوزن تشریح
مراحل کار:
۱- قطعه ای از اپیدرم پشتی فلس پیاز را جدا کرده و روی لام تمیز قرار دهید سپس قطره ای اب روی اپیدرم ریخته و لامل با زاویه ۴۵ درجه در یک لبه قطره آب قرار دهید و منتظر بمانید تا آب در لبه لامل پخش شود. سپس با سوزن تشریح لامل را روی قطره بگذارید و فشار دهید. اگر حبابهای هوا وجود دارند، با چند ضربه ملایم آنها را خارج کنید.
و بعد زیر میکروسکپ سلولهای اپیدرمی پیاز را مشاهده کنید ضمنا سلول گیاه را نیز مورد بررسی قرارداده و اجزای سلول و دیواره های سلولی را تا آنجا که قابل رویت است مشاهده نمائید.
۲- قطعه ای از اپیدرم تره را جدا کرده و به کمک پنس روی لام بگذارید دقت کنید که پارانشیم کلروفیلی به اپیدرم نچسبد قطره ای آب روی اپیدرم ریخته و بعداز گذاشتن لامل در زیر میکروسکپ مشاهده نمائید.
۳-قطعه ای از اپیدرم تحتانی برگ شمعدانی را به کمک پنس جدا کرده و پرپاراسیون تهیه کنید سپس آنرا زیر میکروسکپ مورد مشاهده قراردهید.
-شکل سلولهای اپیدرمی پیاز را رسم نموده و اجزاء سلول را نامگذاری کنید.
-اشکال سلولهای اپیدرمی تره را نیز پس از مشاهده رسم نموده و نامگذاری کنید.
-اشکال سلول های اپیدرمی شمعدانی (Geranium) را رسم نموده و نامگذاری کنید شکل کرکها را نیز پس از مشاهده رسم کنید.
-فرق بین اپیدرم شمعدانی و تره وپیاز را بیان کنید.
-مشاهده بافت چوپ پنبه
-مشاهده بافت پارانشیم ذخیره ای
-مشاهده دانه های نشاسته
مواد و وسایل مورد نیاز
-سیب زمینی- آب ژاول- آب اسید- آبی متیل- کارمن زاجی یا قهوه ای بیسمارک- تیغ تیز- سوزن تشریح- شیشه ساعت- لام- لامل و محلول ید (معرف نشاسته)
سیب زمینی (solanum tubersum)
مراحل کار:
۱-برشهای نازک از پوست سیب زمینی و یک مقداری از پارانشیم ذخیره ای چسبیده به چوب پنبه(پوست) را تهیه کنید.
-برشها را به مدت ۱۵ تا۲۰ دقیقه در آب ژاول قرار داده و پس از شستشو با آب آنها را یک دقیقه در آب اسید دار نگهدارید و دوباره چند بار با آب شستشو دهید.
-برشها را ۱۵ تا ۳۰ ثانیه در سبز میتل یا آبی میتل قرار داده بلافاصله با آب خوب شستشو دهید بطوری که بعداز چند بار شستن رنگی از نمونه ها ضایع نشود.
-برشها را به مدت ۱۵تا ۲۰ دقیقه در کارمن زاجی و یا ۳۰ تا۶۰ ثانیه در قهوه ای بیسمارک بگذارید بعد آنها را شسته و پرپاراسیون را آماده نمائید و زیرمیکروسکپ بافت چوب پنبه و پارانشیم ذخیره ای را مطالعه کنید.
-شکل سلولها را در بافت چوب پنبه و پارانشیم ذخیره ای رسم کنید.
-دیواره سلولی بافت چوب پنبه و پارانشیم ذخیره ای با چه رنگی رنگ می گیرند.
۲-مشاهده دانه نشاسته
از آب سیب زمینی به کمک تیغ با اسکالپل برداشته و به روی لام ریخته و یک قطره محلول ید اضافه نمائید و لامل را روی آن قرار داده زیر میکروسکپ مشاهده کنید.
-دانه های نشاسته با محلول ید به چه رنگی در می آید؟
-مشاهده بافت گزیلم و تزئینات چوب در آوند های جوبی ساقه کدو
-مشاهده بافت فلوئم یا آبکش در ساقه کدو مسمائیCucurbita-pepo
مواد و وسایل لازم
ساقه کدو- مغز آقطی- آب ژاول- آب اسید- آبی میتل- کارمن یا قهوه ای بیسمارک- تیغ نو وتیز- سوزن تشریح- شیشه ساعت- لام- لامل
مراحل کار:
ساقه کدو را طوری در داخل شکاف مغز آقطی یا یونولیت قرار دهید که بتوانید از آن برش طولی تهیه نمائید و برشهای نازکی از آن را بریده و در داخل آب ژاول بمدت ۱۰ دقیقه نگهدارید بعد آنها را چند بار با آب مقطر شسته و یک دقیقه در آب اسید قرار دهید و دوباره چند بار آنها شستشو دهید و مراحل دیگر رنگ آمیزی مضاعف را با رعایت زمانهای آنها تا آخر ادامه دهید و پس از آخرین شستشو چند نمونه را انتخاب کرده و روی لام بگذارید و با اضافه کردن یک قطره آب لامل را روی آن قرار داده و سپس زیر میکروسکپ مشاهده نمائید.
-مشاهدات خود را بار رسم شکل و نامگذاری کامل کنید.
-مشاهده ساختمان اولیه ریشه در ریشه زنبق (تک لپه ای) Iris
-مشاهده ساختمان اولیه ریشه در ریشه آلاله (دو لپه ای علفی)
مواد و وسایل مورد نیاز
ریشه آلاله- ریشه زنبق- آب ژاول- آب اسید- سبز متیل- کارمن یا قهوه ای بیسمارک- تیغ تیز- سوزن تشریح- شیشه ساعت- لام- لامل
مراحل کار:
در مغز آقطی یا یونولیت یک شکاف عمودی ایجاد کرده و ریشه را در شکاف طوری قرار دهید که برشهای عرضی تهیه شود سپس آنها را رنگ آمیزی مضاعف کنید و در نهایت بهترین نمونه را که کم رنگترین آنها بوده و درته آب می ماند انتخاب کرده و پر پاراسیون را آماده سازید و در زیر میکروسکپ ریشه تک لپه ای را مورد مطالعه قرار دهید.
-شکل قسمتی از برش عرضی ریشه زنبق و آلاله را که تمامی بافتهای ریشه را نشان
می دهد کشیده و نامگذاری کنید.
-فرق ما بین ریشه زنبق و آلاله را از نظر ساختاری مشخص نمائید.
مشاهده ساختمان ریشه گیاه دو لپه ای چوبی چند ساله
به دلیل اینکه تهیه لام برای اینگونه ریشه ها در شرایط آزمایشگاهی که میکروتوم وجود ندارد و بافتهای چوبی موجود در ریشه بوسیله تیغ قابل برش گیری نمی باشند لذا جهت مطالعه این نوع ریشه ها می توان از لامهای آماده و یا ترنس پرنسی های موجود بهره برد. برای مثال Tilia sp یا لاله درختی نمونه خوبی برای مطالعه معرفی می گردد. این برش نمونه یک ریشه جوان چوبی چند ساله است. زمانی که این برش کمتر از یکسال سن دارد، از نظر ساختار مشابه ریشه آلاله است. ولی در نمونه های چند ساله چوب ثانویه به وسیله کامیپوم آوندی در حلقه های سالانه متحدالمرکز مشابه ساقه ایجاد شده است. و آبکش ثانویه بیرون چوب ثانویه واقع شده است پس از مشاهده به سوالات زیر پاسخ دهید، ایا اندودرم وجود دارد؟ آیا اپیدرم هنوز کامل است؟ آیا پوست وجود دارد؟
-مشاهده ساختمان ساقه علفی گیاه دو لپه ای نعناع(Labiatae)
-مشاهده ساختمان ساقه گیاه تک لپه ای جگن(Cyperacea yuncus)
مواد و وسایل مورد نیاز و مراحل کار همانند جلسات قبل بوده و فقط زمان نگهداری برشها در آب ژاول برای ساقه نعناع ۱۰-۵ دقیقه و برای ساقه جگن۲۰-۱۵ دقیقه می باشد.
نمونه های میکروسکپی آماده شده را زیر میکروسکپ مورد مشاهده قرار داده و مطالعه نمائید
-شکل قسمتی از برش را که گویای ساختمان ساقه نعناع باشد رسم نموده و نامگذاری کنید.
-شکل قسمتی از ساقه جگن را نیز کشیده و نامگذاری کنید.
-ساقه گیاه دو لپه ای و تک لپه ای را با هم مقایسه کرده و وجه تمایز آنها را بیان نمائید.
-جهت مشاهده ساختمان ساقه چند ساله چوبی در باز دانگان و نهاندانگان می توان از لام های آماده و یا از ترانس پرنسی های موجود استفاده نمود. و با توجه به مشاهدات به سوالات زیر پاسخ مناسب دهید:
۱-در چوب نهاندانگان و بازدانگان کدام نوع سلول سبب استحکام اصلی می شود.
۲-لوله های هدایت کننده آب در نهاندانگان و بازدانگان چه نامیده می شوند؟
۳-دو ویژگی ساختاری عنصروسلی که نسبت به تراکئید، آن را یک سلول هدایت کننده آب برتر می سازد چیست؟

مشاهده ساختمان برگ
جهت مشاهده ساختمان برگ می توان از برگ ذرت (تک لپه ای Nerium oleander) برگ خرزهره (و لپه ای بیابانی) و کاج (سوزنی برگ Needle pine)برش عرضی تهیه نمود.
مواد و وسائل لازم و مراحل کار جهت مشاهده ساختمان داخلی برگ همانند جلسات قبل بوده و زمان نگهداری در داخل آب ژاول ۲۰-۱۵ دقیقه برای هر سه برش می باشد.
در تهیه برش برگ ذرت و خرزهره باید برگ را طوری داخل شکاف یونولیت قرار داد که رگبرگ اصلی بصورت عمودی داخل شکاف قرار گرفته که در این صورت برش های تهیه شده عرضی خواهند بود.
پس از مشاهده لامهای آماده شده مزو فیل سه گیاه مورد نظر با هم مقایسه گردد.
-شکل رگبرگ اصلی و قسمتی از پهنک و نیز انتهای پهنک را رسم نموده ونامگذاری کنید.
-شکل برگ کاج را نیز کشیده و نامگذاری کنید.
-وجود روزنه داخل کریپت چه کمکی به گیاه خرزهره می کند.
-روزنه های موجود در سه گیاه در مقایسه با یکدیگر به چه صورت دیده می شود.
مشاهده ساختمان یک گل

+ نوشته شده در ساعت توسط جنید |

عنوان : تهیه محیط کشت باکتری و رنگ آمیزی از نمونه باکتریها جهت مطالعه میکروسکوپی

قبل از تهیه نمونه از باکتریها لازمست که در ابتدا روش تهیه محیط کشت باکتری و تهیه کلونی باکتری را بیاموزیم.

مواد و لوازم مورد نیاز :

1- محیط کشت نوترینت آگار ( nutrient agar )

بجای این محیط کشت می توان از پودر ژله یا آگار و شیر و شکر استفاده کرد.

2- ظرف پتری: بجای این ظرف می توان از ظرفهای سس کوچک استفاده کرد.

3- اتو کلاو: بجای آن می توان از دیگ زودپز استفاده کرد. و آن را روی چراغ گاز قرار داد.

4- آب مقطر: بجای آن می توان از آب معمولی استفاده کرد.

5- چراغ گاز یا چراغ الکلی

6- ترازوی دقیق: بجای این وسیله می توان از قاشق غذا خوری استفاده کرد.

7- پیپت: بجای آن می توان از قاشق غذا خوری استفاده کرد.

8- الکل 70 درصد یا وایتکس

طرز تهیه:

یک گرم نوترینت آگار را داخل 100 میلی لیتر آب بریزید و آن را داخل شیشه سس ریخته و در شیشه را ببندید و آن را اتوکلاو کنید.

یا می توان: 8 گرم پودر ژله یا 1 گرم ژلاتین و 2 قاشق غذا خوری شیر ( حدود 13 میلی لیتر ) و یک قاشق غذا خوری ( حدود 3 گرم ) شکر را داخل یک شیشه سس یا شیشه شیر بریزید و 100 میلی لیتر آب به آن اضافه کنید. و در محیط کشت ( شیشه سس یا شیر ) را ببندید. و آنها را بمدت یک ربع اتوکلاو نمایید و چند شیشه خالی سس را نیز اتوکلاو کنید. ( فشار 5/1 اتمسفر بمدت نیم ساعت ) اگر اتوکلاو ندارید ظرفهای سربسته و لامها را بمدت یک ساعت در داخل یک قابلمه آب جوش یا دیگ زودپز ( در داخل دیگ، آب بریزید و ظرف سوراخدار داخل آن را درون آن قرار دهید. بطوریکه تا زیر آن آب باشد و داخل آن ظرفهای آلوده قرار دهید) بجوشانید.

پس از آن، محلی را که می خواهید در آنجا کشت را انجام دهید یعنی روی میز آزمایشگاه را با وایتکس یا الکل 70 درصد ضد عفونی کنید. سپس چراغ گاز یا چراغ الکلی را روشن کنید.

عنوان آزمایش : کشت باکتریها و قارچهای هوا

برای انجام اینکار کافیست پس از تهیه محیط کشت، آن را در محیط باز بگذاریم تا هاگ قارچها و باکتریهای موجود در هوا بر روی محیط کشت قرار بگیرد و رشد کند.

سپس از کلونی باکتری نمونه تهیه کرده، آن را رنگ آمیزی کرده و مطاله می کنیم.

*- این کار روش مناسبی برای مطالعه هوای آلوده است.

عنوان آزمایش : کشت میکروبهای موجود در خاک

مواد لازم :

1- لوله آزمایش یا شیشه سس استریل

2- محیط کشت استریل

3- چراغ گاز یا چراغ الکلی

4- فیلدوپلاتین یا سوزن استریل همراه با سرنگ

5- آب استریل

6- ترازو یا قاشق

7- استوانه مدرج

روش آزمایش

مقداری خاک مثلا 1 گرم یا نصف قاشق غذاخوری یا بیشتر را با 100 یا 200 میلی لیتر آب سترون شده، داخل یک شیشه سس یا شیشه شیر استریل بریزید. در آن را بسته و خوب بهم بزنید.

سپس بگذارید خاک ته نشین شود. حال قسمت فلزی فیلدوپلاتین یا سرنگ ( همراه با سوزن ) را روی شعله گاز یا چراغ الکلی بگیرید تا کاملا سرخ شود. کمی صبر کنید تا خنک شود.

سپس آن را به عصاره خاک بزنید. و یک قطره از عصاره را بصورت زیگزاگ روی محیط کشت بکشید و اگر قطره کوچک بود، می توانید برای هر بار زیگزاگ کشیدن روی محیط کشت از قطره جدید استفاده کنید.

حال در شیشه را ببندید و در حرارت 22 درجه سانتیگراد (در صورتیکه ژله یا ژلاتین بکار برده باشید) و یا حرارت 37 درجه سانتیگراد ( در صورتیکه آگار بکار برده باشید ) قرار دهید.

پس از یک تا سه روز میکروبهای رشد کرده بر روی محیط را مشاهده می کنید.

- این میکروبها چه فرقی با میکروبهای موجود در هوا دارند؟ چرا؟

- چرا عصاره را بصورت زیگزاگ روی محیط کشت می کشیم؟

عنوان : رنگ آمیزی ساده باکتری ها

مواد و وسایل مورد نیاز :

1- فیلدو پلاتین یا سرنگ با سوزن استریل

2- چراغ گاز یا چراغ الکلی

3- محلول کریستال ویوله یا آبی متیل 15 0/0

4- آب مقطر

5- اتانول 95 0/0

6- آبفشان

7- لام و لامل

8- میکروسکوپ

9- روغن ایمرسیون

10- پنس

11- کاغذ خشک کن

روش آزمایش :

ابتدا باید یک گسترش مناسب از باکتری تهیه نمایید: یک لام تمیز و خشک بردارید. با فیلدوپلاتین مقداری از باکتری را از محیط کشت برداشته و به روی لام منتقل کنید. و آن را پخش کنید. اندکی صبر کنید تا مواد روی لام خشک شود.

بعد سه بار از میان شعله عبور دهید (لام را با یک پنس بگیرید ) اینکار برای تثبیت باکتریها روی لام صورت می گیرد.

رنگ آمیزی :

لام را با محلول کریستال ویوله یا آبی متیل بپوشانید و یکی دو دقیقه صبر کنید. و سپس آن را با آب بشوئید و با کاغذ خشک کن لام را خشک کنید و با روغن ایمرسیون و عدسی 100 مشاهده نمائید.

البته بهتر است ابتدا از عدسی 40 شروع کرده و بعد از عدسی 100 استفاده کنید.

*- با این روش می توان شکل با کتری ( کروی، میله ای و خوشه ای ) را تشخیص داد.

عنوان : تهیه کوپ از سلولهای گیاهی و جانوری و بررسی تفاوت آنها

( فصل دوم: سفری به درون سلول- مبحث سلول های یوکاریوتی )

مواد و وسایل مورد نیاز :

1- لوگل

2- بلودومتیلن

3- سوآپ یا چوب کبریت

4- لام و لامل

5- پنس

6- میکروسکوب

7- پیاز، تره، کاهو، مخاط دهان یا زبان

8- چاقو

روش کار:

تکه ای کوچک از بشره ( پیاز، تره، کاهو ) تهیه کرده، روی لام قرار داده، یک یا دو قطره لوگل به آن اضافه کنید. 5 دقیقه صبر کنید. سپس یک قطعه لامل با زاویه 45 درجه روی نمونه قرار دهید و با تکه کوچکی از پنبه رنگهای اضافی اطراف آن را پاک می کنیم و به مشاهده آن زیر میکروسکوب ( با درشتنمایی 10 ) می پردازیم.

تهیه کوپ از سلولهای پوششی مخاط گونه یا زبان :

ابتدا یک سواپ تمیز را بداخل مخاط گونه می کشیم. بدون آنکه با دندانها تماس پیدا کند. آن را از دهان خارج کرده و روی یک لام تمیز که از قبل یک قطره بلودومتیلن روی آن ریخته ایم، منتقل می کنیم و 5 دقیقه صبر کرده روی آن لامل قرار داده رنگهای اضافی را با پنبه پاک می کنیم.

یا می توان یک لام تمیز را بروی مخاط زبان کشیده و روی آن بلودومتیلن بریزیم. و بعد سایر مراحل کار را نظیر نمونه قبلی روی آن انجام دهیم.

با درشتنمایی 10 میکروسکوب نوری آن را مطالعه کنیم.

- چه تفاوتی بین بشره سلولهای گیاهی و مخاط دهان وجود دارد؟

- چه تفاوتی بین بشره پیاز، تره و کاهو مشاهده می کنید؟

- تفاوتهای بین سلولهای گیاهی و جانوری را ذکر کنید.

عنوان: مشاهده آمیلوپلاست در سلولهای گیاهی

( فصل دوم: سفری به درون سلول- مبحث اندامک های سلولی )

هدف آزمایش : آشنایی و مشاهده ساختمان آمیلوپلاست در غده سیب زمینی

وسایل و مواد مورد نیاز :

1- لام و لامل

2- قطره چکان

3- شیشه ساعت

4- چاقوی تشریح

5- میکروسکوپ

6- یونولیت

7- کاغذ خشک کن

8- معرف لوگل

شرح آزمایش :

مرحله اول: به کمک چاقوی تشریح تیز و دو قطعه یونولیت، برش های نازکی از غده سیب زمینی تهیه کنید. هر یک از مقاطع را پس از تهیه در یک شیشه ساعت محتوی آب بیندازید.

به کمک قطره چکان در وسط لام تمیزی یک قطره آب بریزید و یکی از نازکتریت برشها را انتخاب کرده و آن را در وسط لام ( روی قطره آب ) قرار دهید.لامل را روی نمونه قرار داده و در زیر میکروسکوپ با درشتنمایی های مختلف مشاهده کنید. با افزایش درشتنمایی می توانید شکل فلس مانند و حالت لایه لایه آمیلوپلاست را بخوبی تشخیص دهید.

مرحله دوم: به کمک قطره چکان یک یا دو قطره محلول لوگل از گوشه لامل بچکانید و با قرار دادن یک قطعه کاغذخشک کن در طرف مخالف آب اضافی زیر لامل را جذب کنید.

نمونه را مجددا در زیر میکروسکوپ بررسی کنید.

- مشاهدات خود رایادداشت کنید.

- با اضافه کردن لوگل چه تغییری در رنگ نمونه ایجاد می شود؟

*- آزمایش خود رامی توانید در مورد دانه های گندم، ذرت و برنج نیز انجام دهید و به این ترتیب تنوع اشکال آمیلوپلاست را در سلولهای گیاهان مختلف ماهده کنید.

عنوان آزمایش : مشاهده پدیده ی تورژسانس و پلاسمولیز در سلولهای گیاهی

( فصل دوم: سفری به درون سلول- مبحث اسمز )

هدف: آشنایی دانش آموزان با تاثیر محیطهای مختلف بر سلول گیاهی

وسایل و مواد مورد نیاز :

1- میکروسکوپ

2- شیشه ساعت

3- آب مقطر

4- آب نمک 10 0/0

5- لام و لامل

6- پیاز

7- چاقو

8- لوگل

روش کار :

در یک شیشه ساعت مقداری آب مقطر و در شیشه ساعت دیگری مقداری آب نمک 10 0/ می ریزیم.

تکه کوچکی بشره پیاز را به هریک از دو ظرف اضافه می کنیم. حدود 10 تا 15 دقیقه صبر می کنیم. سپس بشرا پیاز را از محلول خارج نموده و روی لام تمیز قرار می دهیم و با لوگل رنگ آمیزی می کنیم. بعد از 5 دقیقه لامل را به آرامی روی نونه قرار داده و به مطالعه آن زیر میکروسکوپ با درشتنمایی 10 می پردازیم.

- پس از مشاهده، تصویردو کوپ تهیه شده را رسم کرده و تفاوت آنها را بنویسید.

- تاثیر محیط با غلظتهای مختلف را بر روی سلول گیاهی بنویسید.

عنوان آزمایش: تهیه بافت گیاهی و مشاهده سلولهای پارانشیمی

( فصل سوم: سازمان بندی سلول ها- مبحث بافتهای گیاهی )

هدف: آشنایی با ساختمان و اختصاصات سلولهای پارانشیمی در بخش های مختلف گیاه

وسایل و مواد مورد نیاز:

1- میکروسکوپ

2- ساقه شبدر

3- لام و لامل

4- تیغ

5- آب مقطر

6- آب ژاول

7- اسید استیک رقیق

8- کارمن زاجی

9- مغز آقطی یا یونولیت

10- شیشه ساعت

شرح آزمایش:

برش نازکی ازساقه تهیه کنید (به کمک یونولیت و تیغ) ودر شیشه ساعت محتوی آب مقطرقرار دهید

برشها را بمدت 10 تا 15 دقیقه در آب ژاول قرار دهید.

برشها را پس از شستشو با آب مقطر، یک دقیقه در اسید استیک رقیق قرار دهید.

پس از شستشو با آب مقطر آنها را 10 تا 15 دقیقه در کارمن زاجی قرار دهید.

مجددا با آب مقطر شستشو دهید. یک قطره آب روی لام بریزید و نمونه را روی آن قرار دهید

یک لامل را به آرامی روی نمونه قرار داده و نمونه را با میکروسکوپ بررسی کنید.

- پس از مشاهده، شکلی از ساختار ساقه را که در زیر میکروسکوپ مشاهده نمودید، رسم کنید.

و در آن سلولهای پارانشیمی را نشان دهید.

عنوان آزمایش: مشاهده بافت کلانشیم

( فصل سوم: سازمان بندی سلول ها- مبحث بافتهای گیاهی )

هدف از آزمایش: آشنایی با ساختمان و اختصاصات سلولهای کلانشیمی در بخش های مختلف گیاه

وسایل و مواد مورد نیاز:

1- ساقه نعناع یا دمبرگ کرفس

2- میکروسکوپ

3- لام و لامل

4- تیغ

5- آب مقطر

6- آب ژاول

7- اسید استیک رقیق

8- کارمن زاجی

9- مغز آقطی یا یونولیت

10- شیشه ساعت

شرح آزمایش:

برش نازکی از ساقه گیاه ( به کمک یونولیت و تیغ) تهیه کنید. و در شیشه ساعت محتوی آب مقطر قرار دهید.

برش ها رابمدت 10 تا 15 دقیقه در آب ژاول بیندازید.

برش ها را پس از شستشو با آب مقطر، یک دقیقه درون اسید استیک رقیق قرار دهید.

سپس برش ها رابا آب مقطر شستشو دهید.و آنها را 10 الی 15 دقیقه در کارمن زاجی قرار دهید.

برش ها را با آب مقطر بشویید. سپس یک قطره آب مقطر روی یک لام تمیز ریخته و با انتقال برش ها به روی لام ازآنها نمونه میکروسکوپی تهیه کنید.

نمونه میکروسکوپی آماده را ابتدا با درشتنمایی کم و در آخر با درشتنمایی 400 برابر مشاهده کنید.

و به بررسی مشخصات آن بپردازید.

- پس از مشاهده، تصویری از نمونه در دفتر آزمایشگاه خود رسم کنید. و در آن سلولهای کلانشیمی را نشان دهید.

عنوان آزمایش: مشاهده بافت اسکلرانشیم

( فصل سوم: سازمان بندی سلول ها- مبحث بافتهای گیاهی )

هدف از آزمایش:آشنایی باساختمان و اختصاصات سلولهای اسکلرانشیمی دربخش های مختلف گیاه

وسایل و مواد مورد نیاز:

1- میکروسکوپ

2- میوه گلابی، پوست دانه لوبیا، دمبرگ و برگ نیلوفر آبی، درون بر سیب، ساقه کتان، گل راعی، ساقه های ذرت و گل سرخ

3- لام و لامل

4- تیغ

5- آب مقطر

6- آب ژاول

7- اسید استیک رقیق

8- کارمن زاجی

9- مغز آقطی یا یونولیت

10- شیشه ساعت

شرح آزمایش:

همانند دستور کار در آزمایش بافت کلانشیم است. در اینجا روش تهیه نمونه اسکلرئید از میوه گلابی را شرح می دهیم.

بر روی لام تمیزی یک یا دو قطره محلول متیلن بلو بریزید. کمی از بخش خوراکی میوه گلابی را بردارید و آن را برروی محلول متیلن بلو در وسط لام قرار دهید. لامل را بر روی آن بگذارید سپس دستمال کاغذی یا کاغذ خشک کن را چند لا کرده و با نوک انگشت در محل قرار گرفتن نمونه روی لامل فشار دهید. به این ترتیب نمونه مسطح شده و سلولها از یکدیگر جدا می شوند.

نمونه تهیه شده را در میکروسکوپ قرار داده و با درشتنمایی کم به بررسی آن بپردازید.

دیواره چوبی سلولهای اسکلرانشیمی توسط معرف متیلن بلو به رنگ آبی در می آیند و بدین ترتیب می توانید این بافت را در زیر میکروسکوپ به رنگ آبی مشاهده کنید.

با درشتنمایی 400 برابر به مشاهده سلولهای اسکلرانشیمی بپردازید. و مشخصات آن را بررسی کنید.

سلولها دیواره چوبی ضخیمی دارند و حفره داخلی آنها کوچک است.

- پس از مشاهده، شکلی از بافت مورد مطالعه را رسم کرده و سلولهای اسکلرانشیمی را در آن نشان دهید.

عنوان آزمایش: نقش آمیلاز روی نشاسته

( فصل چهارم: تغذیه و گوارش- مبحث: دستگاه گوارش انسان )

هدف آزمایش: آشنایی و بررسی عمل آمیلاز بزاق روی نشاسته

وسایل و مواد مورد نیاز:

1- لوله آزمایش

2- نشاسته

3- محلول بندیکت

4- محلول لوگل

شرح آزمایش:

به انداره 4/1 از گنجایش لوله آزمایش را از بزاق دهان پر کنید. و به همان میزان آب به آن اضافه کنید. سپس لوله آزمایش را بهم زده و با پارچه نازکی محلول حاصل را صاف کنید.

در شش لوله آزمایش مقداری نشاسته بریزید و آنها را با شماره مشخص کنید.

- به لوله شماره ( 1) چند قطره لوگل بزنید.

- به لوله شماره ( 2 ) 5 میلی لیتر محلول بندیکت بریزید.

- به لوله شماره ( 3 ) یک میلی لیتر محلول صاف شده بزاق بیفزایید.سپس چند قطره ید به آن اضافه کنید.

- به لوله شماره (4) پس از افزودن یک میلی لیتر محلول بزاق، 5 میلی لیتر محلول بندیکت به آن اضافه کنید.

- به لوله شماره ( 5 ) یک میلی لیتر بزاق جوشیده بیفزایید سپس چند قطره لوگل به آن اضافه کنید.

- به لوله شماره ( 6) پس از افزودن یک میلی لیتر بزاق جوشیده شده، 5 میلی لیتر محلول بندیکت به آن اضافه کنید.

- نتایج بدست آمده را یادداشت کنید.

- نتیجه خود را در مورد عملکرد آنزیم موجود در بزاق و اثر حرارت بر آنزیم را بنویسید.

عنوان آزمایش: عمل پپسین روی پروتئین ها

( فصل چهارم: تغذیه و گوارش- مبحث: دستگاه گوارش انسان )

هدف: آشنایی با اثر پپسین روی پروتئین ها

مواد و وسایل مورد نیاز:

1- تخم مرغ

2- چاقو

3- لوله آزمایش

4- محلول پپسین 1 0/0

5- اسید کلریدریک10 0/0

6- بن ماری

شرح آزمایش:

سفیده تخم مرغ پخته را خرد کرده و در 4 لوله آزمایش بریزید.

- به لوله شماره یک، 10 میلی لیتر آب اضافه کنید.

- به لوله شماره دو، 10 میلی لیتر محلول پپسین 1 0/0 اضافه کنید.

- به لوله شماره سه، 10 میلی لیتر اسید کلریدریک رقیق 10 0/0 اضافه کنید.

- به لوله شماره چهار، 10میلی لیتر محلول پپسین 1 0/0 و دوقطره اسید کلریدریک10 0/0

اضافه کنید.

سپس هر چهار لوله را چند ساعت در دمای 37 درجه در یک بن ماری ( دمای بدن ) قرار دهید.

- مایع درون لوله ها را بررسی کنید. در کدام لوله تغییرات ایجاد شده است؟ چرا ؟

*- پپسین بصورت قرص در داروخانه ها بفروش می رسد.

عنوان: آیا در هوای بازدم گاز دی اکسید کربن وجود دارد؟

هدف: شناسایی دی اکسید کربن در هوای بازدمی

( فصل پنجم: تبادل گازها )

وسایل و مواد مورد نیاز:

1- ارلن 100 cc5 5 - قیف

2- آهک زنده ( Cao ) 6- پنبه یا کاغذ صافی

3- هم زن 7- نی پلاستیکی

4- بشر 100 cc 8- آب مقطر

شرح آزمایش :

مقدار یک قاشق چایخوری اکسید کلسیم را با 50 CC آب مقطر درون بشر بریزید. و با میله ی همزن آن را مخلوط کنید.مخلوط شیری رنگ حاصل ( شیر آهک ) را در ارلن صاف نمایید.

2 ( OH ) Ca CaO + H2O

- محلول حاصل چه رنگی است؟

مرحله دوم: به کمک یک نی پلاستیکی در محلول صاف شده بدمید.

- چه تغییراتی در آب حاصل می شود؟

- چرا آب کدر می شود؟

- چه نتیجه ای از این آزمایش گرفتید؟

CaCO3 + H2O CO2 + ( OH ) Ca

رسوب شیری رنگ

طرز تهیه آب آهک: 5 گرم اکسی کلسیم ( CaO ) را در 150 cc آب حل نمایید. محلول حاصله شیر آهک نام دارد. سپس آن را صاف نموده و در ظرفی که درب محکم دارد، نگهدارید ( برای مصرف باید تازه تهیه کرد زیرا با CO2 هوا ترکیب شده و کدر می شود.

آهک زنده CO2 + CaO CaCO3

شیر آهک 2 ( OH ) Ca CaO + H2O

*- این آزمایش شرح ساده و قابل اجرایی از آزمایش کتاب است.

عنوان آزمایش : تهیه لام خونی

( فصل ششم: گردش مواد – مبحث خون )

هدف : مشاهده گلبولهای سفید و قرمز

وسایل و مواد مورد نیاز :

1- لانست خون گیری

2- لا و لامل

3- محلول گیمسا

4- الکل اتیلیک

5- پنبه

شرح آزمایش:

پس از ضد عفونی کردن یکی از انگشتان دست با الکل و پنبه و خشک شدن محل ضد عفونی شده، با استفاده از لانست به نوک انگشت ضربه زده و یک قطره خون روی یک سمت لام قرار می دهیم

و بترتیب مراحل زیر را انجام می دهیم.

الف- گسترش: انتهای یک لام تمیز را با زاویه 30 درجه روی قطره خون قرار داده تا خون در عرض لام پخش شود. آنگاه یکمرتبه و سریع لام دوم را روی لام اول می کشیم. تا خون بصورت لایه نازکی روی سطح لام پخش شود. اندکی صبر می کنیم تا آب خون تبخیر شود.

ب- فیکسه کردن: مقداری الکل را روی نمونه گسترش یافته ریخته و با حرکت دست سعی می کنیم الکل به تمام قسمتهای خون برسد. حدود 5 دقیقه صبر می کنیم تا الکل تبخیر شود. الکل سلولهای خون را برروی لام ثابت می کند و چربی اضافی را حل نموده تا نمونه شفاف تر دیده شود.

ج- رنگ آمیزی: به وسیله قطره چکان محلول رنگی را برروی تمام قسمتهای خون می ریزیم و حدود 20 دقیقه صبر می کنیم.( اگر گیمسا غلیظ باشد حدود 5 دقیقه کافیست)

د- شستشو: لام را بطور مایل در دست گرفته و به کمک یک پیست یا آبفشان به آرامی برروی نمونه رنگ آمیزی شده آب می ریزیم. این کاررا تا زمانی ادامه می دهیم که دیگر آب رنگی از نمونه خارج نشود. با عبور دادن لام از بالای شعله یک چراغ الکلی، لام را خشک می کنیم. لام آماده مطالعه است. ه- مشاهده ی نمونه: بهتر است ابتدا از عدسی شیئ 40 و در آخر از 100 استفاده کنیم. ( از روغن سدر استفاده شود)

- در دفتر آزمایشگاه خود، انواع گلبولهای سفید مشاهده شده را رسم نمایید.

*- در پایان حتما عدسی میکروسکوپ را بوسیله گزیلول و دستمال مخصوص پاک کنید)

*- این آزمایش را می توان برای دانش آموزان سال سوم تجربی ( فصل اول ) نیز بکار برد.

عنوان آزمایش: مشاهده لخته خون

( فصل ششم: گردش مواد – مبحث انعقاد خون )

هدف: مشاهده چگونگی لخته شدن خون دررشته های فیبرین

وسایل و مواد مورد نیاز:

1- لام

2- لانست

3- سوزن تشریح

4- میکروسکوپ

5- پنبه

6- الکل

7- روغن سدر و گزیلول

شرح آزمایش:

نوک یکی از انگشتان خود رابا پنبه آغشته به الکل ضدعفونی کنید. و با لانست بریدگی مختصری در آن ایجاد کنید. یک قطره از خون آن را در وسط لام بریزید. و در زیر میکروسکوپ (بادرشتنمایی 100 برابر) به دقت به مشاهده آن بپردازید. در همین حال به آرامی قطره خون را با سوزن تشریح بهم بزنید. پس از گذشت یکی دو دقیقه رشته های بسیار نازکی در قطره خون ظاهر می شوند.

- این رشته ها چه نام دارند؟

تشکیل اولین رشته های فیبرین نشانه انعقاد خون است.

عنوان آزمایش: اندازه گیری سرعت تعرق گیاه

( فصل ششم- مبحث تعرق در گیاهان )

هدف آزمایش: محاسبه تعرق بااستفاده از ماد جاذب الرطوبه

مواد و وسایل مورد نیاز:

1- گلدان گیاه 3 - سرپوش

2- بشر کوچک یا شیشه ساعت

4- ماده نمگیر( مانند کلرور کلسیم، اسید سولفوریک و......... )

شرح آزمایش:

گلدان را زیر سرپوش قرار دهید و مقداری ماده نمگیر درون بشر یا شیشه ساعت بریزید. و آن را وزن نمایید. سپس آن را زیر سرپوش قرار دهید.

پس از یکساعت ماده نمگیررا دوباره وزن کنید. افزایش وزن ماده نمگیر، مقدار آب خارج شده از گیاه را نشان می دهد.

عنوان آزمایش: بررسی خروج آب طی پدیده تعرق از گیاه

( فصل ششم- مبحث تعرق در گیاهان )

هدف از آزمایش: نشان دادن خروج آب طی پدیده تعرق از یک گیاه

مواد و وسایل مورد نیاز:

1- گیاه گلدانی

2- کیسه پلاستیکی

شرح آزمایش:

اندام هوایی گیاه گلدانی تازه آبیاری شده را کاملا درون کیسه پلاستیکی، به دور پایه ساقه آن ببندید.

و گیاه را به مدت یک تا دو ساعت در نور شدید خورشید قرار می دهیم.

هوای درون کیسه به زودی اشباع می شود. و قطرات آب بر سطح داخلی کیسه پلاستیکی ظاهر می شوند.

عنوان آزمایش: اثر رطوبت بر میزان تعرق

( فصل ششم- مبحث تعرق در گیاهان )

هدف آزمایش: بررسی و مشاهده اثر رطوبت بر میزان تعرق در گیاه

مواد و وسایل مورد نیاز:

1- ساقه کرفس با برگ

2- آب رنگی

3- بطری کوچک

4- بطری بزرگ

5- قیچی

6- خمیر مجسمه سازی

7- ماژیک

8- آبفشان

شرح آزمایش:

دو شیشه نسبتا کوچک را تا نیمه از آب رنگی پر کنید. در هر بطری یک ساقه کرفس با برگ قرار دهید. دهانه هر دو بطری را به کمک خمیر مجسمه سازی یا گل رس آب بندی کنید. و به کمک ماژیک سطح آب رنگی در هر بطری را مشخص کنید. سپس با قیچی ته یک بطری پلاستیکی نوشابه خانواده را قطع کرده و آن را روی یکی از بطری های دارای ساقه کرفس بگذارید.

روزی دو بار بمدت یک هفته، صبح و عصر بطری پلاستیکی را بردارید و به کمک آبفشان هوای درون آن را مه آلود کنید. بطری دوم را در جای خشک قرار وهید.

در پایان هفته سطح آب هر دو بطری را با هم مقایسه کنید.

- علت تغییر سطح آب در دو بطری چیست؟

- رطوبت محیط چه اثری بر تعرق در گیاه دارد؟

عنوان آزمایش: بررسی تعداد روزنه ها در دو سطح برگ

( فصل ششم- مبحث تعرق در گیاهان )

هدف آزمایش: پیدا کردن بخشی از برگ که بخار آب بیشتری از دست می دهد.

مواد و وسایل مورد نیاز:

1- کاغذ کلرید کبالت

2- برگ گیاه شمعدانی

3- نوار چسب

شرح آزمایش:

( در این آزمایش از کاغذ کلرید کبالت برای شناسایی وجود آب استفاده می شود. این کاغذ وقتی کاملا خشک باشد، آبی رنگ و در شرایط مرطوب صورتی می شود. )

دو قطعه کوچک و هم اندازه از کاغذ کلرید کبالت تهیه کنید و آن را سریعا روی سطح پشتی و بالایی برگ بچسبانید. سعی کنید کاغذ کاملا روی سطح برگ بچسبد و چین خوردگی نداشته باشد. تا هوا به زیر آن نفوذ نکند. سپس کاغذ را با نوار چسب به برگ بچسبانید. (این کار باید بسرعت انجام شود)

تفاوت سرعت از دست دادن آب بین دو سطح را می توان با مقایسه تغییر رنگ دو قطعه کاغذ تعیین کرد.

*- با این آزمایش همچنین می توان ثابت کرد که تعداد روزنه های کدام سطح بیشتر است.

+ نوشته شده در ساعت توسط جنید |

گل يوكا در انواع مختلفي وجود دارد كه داراي سايزهاي متفاوتي مي باشد. تصويري را كه مشاهده مي كنيد با استفاده از فوم در سايز طبيعي اين گل به ارتفاع تقريبي 70 سانتيمتر از ته ساقه تا نوك غنچه ها ساخته شده است.

غنچه ها با استفاده از خمير گل چيني در 4 سايز كه به رنگ سبز كمرنگ رنگ آميزي شده به تعداد دلخواه ساخته شده اند.
كليه گلها در 2 سايز كوچك و بزرگ تهيه شده اند كه در هر ساقه از 3 گل كوچك و 4 گل بزرگ به تناسب ساقه ها استفاده مي شود.
گلبرگ ها در 2 سايز به تعداد 6 عدد براي هر گل با فوم نباتي نازك تهيه شده و با همان رنگ غنچه ها در انتها و نوك گلبرگها بصورت "سايه روشن" رنگ آميزي شده اند.
براي حفظ حالت گلبرگها، از سيم روكش دار سفيد (در اندازه هاي 5 الي 7 سانتيمتر) بوسيله چسب قطره اي استفاده شده است.
هر گل داراي 3 پرچم سفيد فشفشه اي مي باشد.
برگها از فوم سبز روشن با رنگ آميزي سبز تيره به تعداد 60 تا 80 عدد تهيه شده اند.
اين گل از 6 ساقه جانبي و يك ساقه اصلي تشكيل شده كه ساقه اصلي قطور تر از ساير ساقه ها مي باشد. براي ساقه هاي جانبي نيز از ساقه گل رز استفاده مي شود.
كليه ساقه ها بعد از اتصال گل و غنچه با نوار گاترين سبز پوشانده و در انتهاي كار به ساقه اصلي مونتاژ مي كنيم. (مي توان ابتدا از نوار تفلون براي محكم كردن محل اتصال ساقه ها استفاده نمود و سپس با نوار گاترين آن را پوشاند)

اين گل در عين زيبايي داراي الگوي ساده اي مي باشد. براي ساخت هر گل از 3 دايره با اندازه يكسان (5 تا 7 سانتيمتر)، استفاده مي شود.

ابتدا برشهايي با فاصله يكسان از سمت بيرون به سمت مركز دايره ايجاد مي كنيم به صورتي كه انتهاي هر برش حدود 1 سانتيمتر با مركز دايره فاصله داشته باشد. سپس گوشه هاي انتهايي را بصورت "هشتي شكل" مي بريم. از مخلوط رنگهاي سبز روشن و زرد تركيبي درست كرده و با اسفنج از مركز گل بصورت پرتابي به سمت بيرون دايره رنگ را پخش مي كنيم. گلبرگها را روي اتو گذاشته و گرم كنيد. پس از گرم شدن، دايره را از مركز به سمت داخل به تعداد متعددي تا كنيد و بين كف دو دست قرار داده و به حالت رفت و برگشت، "لوير" دهيد. اگر هنوز گلبرگها گرماي خود را از دست نداده اند هر يك از برش ها را بصورت عمودي به سمت داخل، جداگانه تا كنيد. اين كار باعث مي شود تا گلبرگهاي كوچك، زيباتر و طبيعي تر به نظر برسند.
برای پرچمهای اين گل، می توانيد از پرچمهاي جارويي استفاده نماييد. پرچم جارويي را به سيم روكش دار شماره 7 بوسيله نوار گاترين متصل كرده و در وسط دايرۀ برش داده شده فرو مي كنيم. پشت گلبرگ اول را چسب گرم زده و گلبرگ دوم را پشت آن قرار داده و همين كار را براي گلبرگ سوم نيز تكرار مي كنيم.
براي ساختن برگها طبق تصوير از فوم زرد به تعداد دلخواه برش داده و به رنگ پاييزي رنگ مي كنيم. اگر در تصوير دقت كرده باشيد در رنگ آميزي برگها از 3 رنگ قرمز، سبز و زرد استفاده شده است كه جلاي خاصي به گل آرايي آن مي دهد. به اين صورت كه هر يك سوم عرض برگ را به ترتيب رنگ قرمز، زرد و سبز رنگ آميزي كرده و بايد بدانيد كه گرم كردن برگ بعد از رنگ آميزي پاييزي به برگها جلاي بيشتري مي دهد و آن را به طبيعت نزديك تر مي سازد. در اين مرحله برگ را بين كف دو دست قرار داده و به حالت لوله كردن "ليور" دهيد.
با توجه به رنگ زيباي گل و ملاحت آن براي گل آرايي آن از گلهاي خشك (استاتيس و گل رنگ) استفاده كرده ام كه در عين شادابي نماي پاييزي آن را دو چندان كرده است.

منبع:

+ نوشته شده در ساعت توسط جنید |

لیست وسایل و مواد لازم برای انجام آزمایش های زیست شناسی دبیرستان

لیست وسایل و مواد لازم برای انجام آزمایش های زیست شناسی دبیرستان

توضیح : 1- این مواد مخصوص انجام آزمایشات کتاب درسی می باشد. سایر مواد لازم به صلاح دید دبیر سفارش داده می شود.

2- سایر وسایل عمومی و ایمنی لازم برای آزمایشگاه در این جا قید نشده است.

)

+ نوشته شده در ساعت توسط جنید |

رنگ آمیزی

-->(cached)

هدف آزمایش

اجزای مختلف یاخته زنده به علت دارا بودن اختلاف غلظت و ضریب شکست بسیار کم به هنگام جذب طیف نور مرئی ، به قدر کافی کنتراست یا اختلاف میزان نور از خودشان نمی‌دهند. رنگهای زیستی ، بدون اینکه اندامکهای یاخته را بی‌جان سازند، آنها را بطور انتخابی رنگ‌آمیزی می‌کنند. هدف آموزشی این کاوش این است که نهایتا بتوانید کارهای زیر را انجام دهید.

انواع یاخته‌های زنده را با رنگهای زیستی (سبز ژانوس و قرمز خنثی) رنگ آمیزی کنید.
انواع یاخته‌های زنده را با رنگهای آبی‌متیلن و نارنجی آکریدین رنگ‌آمیزی کرده و اجزای مربوطه را شناسایی کنید.
یاخته‌های کلروپلاست‌دار را پس از رنگ‌آمیزی زیستی مشاهده و بررسی کنید.

فعالیت 1: رنگ‌آمیزی زیستی خون

چند لام کاملا تمیز را در محلول الکلی 0.004 درصد سبز ژانوس و چند لام تمیز دیگر را در محلول 0.05 الکلی قرمز خنثی فرو برید بطوری که رنگ سطح لامها را کاملا بپوشانید.
لامها را از رنگ خارج کرده و مدتی به حال خود بگذارید تا کاملا خشک شوند. در این حالت رنگ خشک شده باید بطور یکنواخت در سطح لام پخش شده باشد.
روی هر لام یک قطره بسیار کوچک خون قرار دهید.
قطره خون را با لامل بپوشانید بطوری که خون کاملا در زیر آن پخش شود.
اطراف لامل را با لامل مسدود کرده و پس از چند دقیقه لام را با عدسی 100 در زیر میکروسکوپ مطالعه کنید.

پرسشها

در هر یک از لامهایی که با قرمز خنثی و سبز ژانوس رنگ کرده‌اید چه اندامکی را به چه رنگ مشاهده می‌کنید؟
در هر دو نوع لام آیا وقتی که یاخته زنده است، هسته رنگ می‌شوند؟
بارزترین دلیل زیستی بودن رنگ‌آمیزی در این لامهای حاوی یاخته‌های خون چیست؟

فعالیت 2: رنگ‌آمیزی زیستی یاخته‌های پوششی دهان

کمی از مخاط درونی گونه را با لبه لامل تراشیده و یاخته‌ها را در یک قطره محلول نرمال نمک روی لام قرار دهید.
یک قطره محلول آبی 0.01% سبز ژانوس را روی لام بیفزائید و پس از قرار دادن لامل آن را مدت 5 تا 10 دقیقه به حال خود بگذارید.
یاخته‌ها را با استفاده از بزرگنمایی زیاد در زیر میکروسکوپ ببینید.

فعالیت 3: رنگ‌آمیزی زیستی مخمر

یک قطره از سوسپانسیون حاوی مخمر را روی لام قرار و یک قطره محلول آبی 0.01% سبز ژانوس روی آن بریزید چند دقیقه صبر کنید و پس از گذاشتن لامل آن را در زیر میکروسکوپ ببینید.

پرسشها

در این حالت میتوکندری‌ها به چه رنگی درمی‌آیند؟
هسته مخمر به چه رنگی دیده می‌شود؟

فعالیت 4: رنگ‌آمیزی زیستی یاخته‌های کلروپلاست‌دار

برش بسیار نازکی در ساقه گیاه برگ بیدی یا قطعه‌ای از بشره برگ آن را روی لام قرار دهید و سپس یک قطره از محلول رقیق شده رنگ ردامین روی آن بریزید ، چند لحظه صبر کنید. آنگاه پس از گذاردن لامل نمونه را در زیر میکروسکوپ ببینید.

پرسشها

دانه‌های کلروپلاست برگ بیدی به چه رنگ درمی‌آیند؟ آیا سیتوپلاسم و بلورهای آنها نیز رنگ می‌شوند؟

همچنین ببینید.

+ نوشته شده در ساعت توسط جنید |

دم اسب گياهي است كه از 270 ميليون سال پيش در روي زمين وجود داشته است و بعنوان گياه داروئي در اروپا و چين بكار رفته است .
دم اسب چون داراي مقدر زيادي سيليس مي باشد بنامس يليس Silica نيز معوف است .

دم اسب دو نوع ساقه هوايي درد .ساقه اي كه برنگ قرمز است و د راوائل بهار ظاهر مي شود و ديگري ساقه نازا كه برنگ سبز بوده و بعد از آن رشد مي كند و مصرف طبي درد .

دم اسب در كشورهاي اروپا ، آسيا و ارتفاعات هيماليا و شمال ايران بطور خودرو مي رويد.

تركيبات شيميايي:
گياه دم اسب داراي اسيد سال سيليك ، اسيد ليوئيك ، اسيد مالك ، اسيد اگزاليك ، اكويس تونين ، اسيد اكويس تيك ، دي متيل سولفون ، اكوتي نيك ، يك ماده تلخ ، يك ماده رزيني ، چربي ، ساپونين و همچنين داراي مقدرزيادي (در حدود 70%) سيليس مي باشد آزمايشات متعدد نشان مي دهد كه دم اسب مقدر بسيار كمي طلا نيز درد .

خواص داروئي:
1- برا ي رفع گلو درد و روم گلو جوشانده دم اسب را غرغره كنيد .

2-كمپرس آن براي برطرف كردن دردهاي آرتروز و روم مفاصل مفيد است .

3-براي درمان التهاب چشم ، چشمان خود را با جوشانده دم اسب بشوئيد .

4-ضرب خوردگي قسمت هيا بدن را با كمپرس دم اسب التيام دهيد .

طرز استفاده:
دم كرده : يك قاشق مربا خوري از گياه خشك را در يك ليوان آب جوش ريخته و براي مدت 10 دقيقه دم كنيد .

جوشانده : مقدر 100-80 گرم گياه خشك را در يك ليتر آب جوش ريخته و بگذاريد براي مدت نيمساعت بجوشد سپس آنرا صاف كرده و بمقدر يك فنجان قبل از هر غذا بنوشيد .

شراب دم اسب : 30 گرم گياه خشك را در يك ليتر شراب سفيد ريخته و بمدت دو هفته بگذاريد بماند البته هر روز آنرا تكان دهيد پس از اين مدت آنرا صاف كرده و در شيشه دربست نگهدري كنيد . مقدر مصرف آن يك ليوان صيح ناشتا مي باشد . و معمولا براي بند آوردن خونريزي استفاده مي شود . از اين شراب براي شستشوي زخم ها نيز مي توان استفاده كرد .

گرد دم اسب : گياه خشك شده را در آسياب برقي بريزيد تا بصور پودر دارايد . مقدر مصرف پودر يك گرم قبل زا هر غذا است .

مضرات :
اين گياه را نبايد اطفال خردسال و زنان حامله مصرف كنند مقدر مصرف زياد آن ينز ممكن است باعث ناراحتي معده و اختلال در دستگاه هضم و اسهال شود

+ نوشته شده در ساعت توسط جنید |

تهیه برش نازک از ساقه و ریشه

۱- تهیه برش نازک از ساقه و ریشه

۲ - برش در آب بماند

۳-۱۰ تا ۱۵ دقیقه در آب ژاول

۴ -با آب سشتشو و ۱۰ دقیقه در اسید استیک ۲ تا ۵ درصد

۴-۱ تا ۵ دقیقه در آبی متیل

۵- با آب شستشوو۱۵ تا ۲۰ دقیقه در کارمن زاج دار

۶-۱ قطره آب و ۱ قطره گلیسیرین لامل روی آن گذاشته و با میکروسکپ مشاهده می کنیم.

مهم : قبل از برش گیری ساقه وریشه در آب و الکل و گلیسیرین با حجم های مساوی قرار می دهیم

+ نوشته شده در ساعت توسط جنید |

مربوط به موضوعات: گیاهی و نکات آزمایشگاهی

برای رنگ آمیزی مضاعف به ترتیب زیر عمل می کنیم:

2- سپس شروع به برش گیری می کنیم. هرچه برش ها نازک تر باشند ، زیر میکروسکوپ بهتر مشاهده می شوند.

5- بعد از زمان مورد نیاز ، چای صاف کن را بیرون آورده و برش ها را با باریکه آب شستشو می دهیم.

+ نوشته شده در ساعت توسط جنید |

مطالب قدیمی‌تر

حیات

مقالات پزشکی و.....

تعیین سن درگیاهان تک لپه خصوصا خرما چگونه می باشد ؟

برش از بافت های گیاهی – راهی برای نازک کردن نمونه

طرز تهيه برشها و نمونهاي ميكروسكوپي گياهي

فعالیت 1: مقایسه طول یاخته‌های رنگ شده و رنگ نشده

پرسش

6 رنگدانه گیاهی مهم

PHYTOCHEMICALS

پیازعنصل

برش عرضی از ساقه و ریشه و رنگ آمیزی مضاعف

رنگ آمیزی مضاعف ریشه یا ساقه

بافتهاي‌ گياهي

برش و نمونه ازبرگ پرتقال

قسمتهای مختلف برگ

ساختار بیرونی برگ

پهنک

دمبرگ

رنگ امیزی

عنوان : تهیه محیط کشت باکتری و رنگ آمیزی از نمونه باکتریها جهت مطالعه میکروسکوپی

لیست وسایل و مواد لازم برای انجام آزمایش های زیست شناسی دبیرستان

رنگ آمیزی

هدف آزمایش

فعالیت 1: رنگ‌آمیزی زیستی خون

پرسشها

فعالیت 2: رنگ‌آمیزی زیستی یاخته‌های پوششی دهان

فعالیت 3: رنگ‌آمیزی زیستی مخمر

پرسشها

فعالیت 4: رنگ‌آمیزی زیستی یاخته‌های کلروپلاست‌دار

پرسشها

همچنین ببینید.

تهیه برش نازک از ساقه و ریشه

مربوط به موضوعات: گیاهی و نکات آزمایشگاهی

نوشته‌های پیشین

آرشیو موضوعی

پیوندها