X
تبلیغات
حیات - رنگ امیزی

 

مقدمه
ما در دنیایی زندگی می کنیم که گیاهان گلدار حاکم هستند. این گیاهان، همچنانکه توسط اجداد انسانی قبل از تاریخ ما مورد استفاده بودند، یکی از معروفترین و قابل استفاده ترین گیاهان به وسیله مصرف کننده های امروزی هستند. آنها به صورت درختان، درختچه ها و نیز علف های واجد ساقه های نرم می باشند.
یک گستره وسیعی از گیاهان معمولی به عنوان علفها تعریف می شوند، مانند علف های چمن، سبزیها، گلهای وحشی، توت فرنگی، برنج، گندم، ذرت، تنباکو، خشخاش، شاهدانه، اغلب علف های هرز و برخی گیاهان زینتی رشد یافته در خانه ها، ادارات و گردشگاهها. نمونه های دیگری از گیاهان هستند که در طب و یا به عنوان ادویه استفاده می شوند مانند شیرین بیان، پونه، نعناع، خردل، سیر، زیره، رازک، ترب.
دانشمندان دو گروه عمده گیاهان چوبی و علفی را شناسایی کرده اند و این گیاهان را به دو گروه تک لپه ایها و دولپه ایها طبقه بندی نموده اند. دو لپه ایها گیاهانی هستند که دو اندام ذخیره غذا ( لپه ها ) در دانه دارند و تک لپه ایها فقط یک لپه دارند. اکثر تک لپه ایها علفی هستند اما دربین دو لپه ایها، هم گیاهان چوبی و هم گیاهان علفی وجود دارد. اگرتولید مثل گیاه از طریق دانه های حاصل از نمو میوه و گل انجام می شود تولید مثل جنسی نام دارد و اگر از طریق رشد جدید بخشهایی غیر از گل، مانند ساقه ها، برگها یا ریشه ها انجام شود این فرایند تولید مثل غیرجنسی نامیده می شوند.

طبقه بندی و نامگذاری گیاهان
نامگذاری گیاه شناسی ( یا علمی ) یعنی طبقه بندی و نامگذاری منظم گیاهان. نامگذاری موضوعی است که بی هیچ دلیلی مردم ناآشنا به موضوع را می ترساند. زیرا تصور می کنند برای استفاده از این سیستم، دانستن زبان لاتین ضروری است. اما سیستم نامگذاری گیاه شناسی چندان پیچیده نیست و به دانستن زبان لاتین نیازی ندارد. در حقیقت، تعداد زیادی از نامهای انگلیسی رایج، همام نامهای گیاه شناسی هستند مانند ایریس ( زنبق )، فوشیا ( گل آویز )، سیترس
( مرکبات ).
نامهای گیاه شناسی به چند دلیل به جای نامهای انگلیسی رایج استفاده می شوند.
دلیل اول، جهانی بودن نامهای گیاه شناسی است. نام های لاتین، سیستم جهانی استاندارد شناسایی گیاهان کشورها هستند. برای نمونه، نام لاتین Pyrus communis در نزد مردم آسیا، آفریقا، آمریکا یا اروپا به معنی گلابی است، با این شرط که مردم با نامگذاری گیاه شناسی آشنا باشند.
دلیل دوم، دقت است. نامهای رایجی مانند مینا چمنی یا عشقه برای بسیاری گیاهان مشابه با آنها به کار برده می شود. بنابراین اگر فقط نامهای رایج برای شناسایی این گیاهان به کار روند، سردرگمی ایجاد می شوند.
دانستن نام گیاه شناسی ( نام علمی ) گیاه می تواند در مورد نیازهای رویشی آن نیز اطلاعاتی در اختیار ما بگذارد.

ترجمه عنوانهای ویژه و ارقام زراعی رایج

عنوان لاتین

ترجمه فارسی

alba

سفید

atropurpurea

ارغوانی تیره

aureum

طلایی

carnosa

گوشتی

compacta

فشرده

esculentus

خوراکی

fastigiata

راست

floribunda

پرگل

glauca

با پوشش سفید یا خاکستری

gradiflora

با گلهای درشت و نمایشی

horizontalis

افقی

nanus

کوتوله

nidus

لانه کبوتری

occidentalis

از نیمکره غربی

officinalis

دارویی

pendula

آویزان

rotundifolia

با برگهای گرد

rubrum

قرمز

sativus

کاشتنی

semperflorens

همیشه گلدار

stellata

ستاره ای شکل

sylvestris

جنگلی

tuberosum

غده ای

variegate

متنوع

vulgaris

معمولی

 
آزمایشات مربوط به تشریح و فیزیولوژی گیاهی
گیاهشناسی (۱)

تهیه و تنظیم:
پروانه جلیل دوست علی


بسمه تعالی
لطفا به نکات زیرتوجه فرمائید:
۱-خواهشمند است در موعد مقرر در آزمایشگاه حضور بهم رسانید.
۲-سعی کنید در جلسات آزمایشگاهی غیبت ننمائید، در صورت غیبت از گرفتن گزارش کار آن جلسه معذوریم.
۳-طرز کار و دقت هر دانشجو در آزمایشگاه در نظر گرفته می شود و در نمره امتحان آخر ترم تاثیر داده خواهد شد.
۴-نتیجه آزمایشات را در دفتر مخصوص یادداشت نموده و پس از تنظیم آن را بعنوان گزارش کار در جلسه بعد تحویل نمائید.
۵-از میکروسکپ و وسایل آزمایشگاهی مراقبت کنید.
۶-در هر جلسه یک تیغ نو و کارنکرده حتما همراه داشته باشید.
۷-پس از اتمام کار وسایل مورد استفاده را تمیز نمائید.
۸-محیط کار و روی میز را نیز تمیز نگه دارید.
۹-در صورت امکان از روپوش آزمایشگاهی استفاده کنید.

مقدمه:
گیاه شناسی علمی است تجربی که به کمک آزمایش و مشاهده می توان قوانین کلی مربوط به عالم گیاهان را درک نمود.
آزمایش:
عموما به کمک ابزارها و وسایل گوناگون صورت می گیرد. ابزارهائی که برای بررسی ساختمان قسمتهای مختلف گیاهان بکار می رود عبارتند از:
۱-اسکالپل: چاقوهای مخصوص هستند که برای قطع قسمت های مختلفه گیاهان و تراشیدن کرکهای مختلف اندام ها بکار می رود.
۲-پنس: که لبه آن صاف و یا ممکن است شیار دار مستقیم یا نوک کج باشد.
۳-سوزنهای تشریح: که برای جابجا نمودن برشهای گیاهی بکار می رود.
۴-تیغ برش: جهت تهیه برش های نازک از قسمتهای مختلف گیاهان مورد استفاده قرار می گیرد.
۵-شیشه ساعت: که برای رنگ آمیزی نمونه های گیاهی بکار می رود.
۶-لام Lame: صفحه شیشه ای به ابعاد ۷۶×۲۶ میلیمتر بوده و برای تهیه پرپاراسیون یا نمونه های میکروسکپی کاربرد دارد.
۷-لامل Lamelle:صفحه ایت شیشه ای خیلی نازک به ابعاد۱۵×۱۵ یا ۱۸×۱۸ و ۲۰×۲۰ که برای پوشانیدن نمونه بکار می رود.
۸-آبفشان یا پیست: در مراحل مختلف رنگ آمیزی جهت شستشو مورد استفاده قرار
می گیرد.
۹-میکروسکپ(Microscope):میکروسکوپ کلمه ایست یونانی از دو کلمه میکرون به معنی کوچک و دیگر اسکوپئو به معنی دیدن مشتق شده و آن عبارت از دستگاهی که اشیاء کوچک را صدها برابر بزرگ نموده و قابل رویت می سازد.
۱۰-ذره بین یا (Loupe): که قدرت بزرگنمایی آن کم و شئی را زیاد بزرگ نمی نماید و تصویر در آن حقیقی است. این دستگاه برای مطالعه و تشریح قسمتهای مختلفه نباتات مانند اجزاء گل و مشاهده سطح بیرونی اندام هایی مثل برگها وکرکهای موجود در روی آنها و بطور کلی جهت مطالعه اندامهایی که بصورت زنده و بدون تهیه برش های گیاهی است بکار می رود.
کاربرد میکروسکپ در مطالعه سلولهای گیاهی
مقدمه:گیاهان مانند اغلب موجوددات زنده از سلول ساخته شده اند که واحد ساختمانی اصلی می باشد. برای مطالعه اغلب سلولها به میکروسکپ نیاز است. برخی اجزای سلول با درشت نمایی ۲ تا۱۵ برابر یک ذره بین دستی به راحتی قابل مشاهده هستند ولی برخی از آنها مثل میتوکندری، ریبوزوم و شبکه آندوپلاسمی به قدری کوچک هستند که با میکروسکپ معمولی آزمایشگاه قابل مشاهده نمی باشند و برای رویت اجزای بسیار کوچک به درشت نمایی ۲۰۰۰ تا ۵۰۰۰ برابر نیاز است و باید به جای موجهای نوری از پرتوهای الکتریکی استفاده نمود.
ساختمان میکروسکپ
پایه: قسمتهای دیگر میکروسکپ بر روی آن استوار شده و در میکروسکپ های جدید دستگاه نوری و ترانس بر روی آن تعبیه شده است.
دسته: بین پایه و لوله میکروسکپ بوده و وسیله جابجایی میکروسکپ می باشد. در روی دسته دو تا پیچ میکرومتر و ماکرومتر وجود دارد که این پیچها نمونه میکروسکپی را به عدسی شیئی نزدیک و یا از آن دور می نمایند. و در واقع ماکرومتر پیچ تنظیم میکروسکپ و میکرومتر پیچ فوکس می باشد.
همچنین صفحه سیاه رنگ پلاتینی (stage) به دسته متصل می باشد که در وسط صفحه پلاتینی سوراخی وجود دارد که نور را به شیئی مورد مطالعه می رساند. روی این صفحه گیره فلزی (stage clips) قرار دارد که برای ثابت نگاهداشتن لام بکار می رود.
برای آنکه لام در دو جهت جلو و عقب و راست چپ حرکت کند دو پیچ دیگر برای این منظور بر روی دسته تعبیه شده است.
جهت تنظیم نور هم پیچهایی موجود است که می توانند شدت نور را کم و زیاد و یا دیافراگم را باز و بسته نمایند.
لوله: که به دسته میکروسکپ اتصال دارد، این لوله حامل دستگاه بصری می باشد. لوله میکروسکپ شامل عدسی های چشمی یا Ocular Lens که انتهای فوقانی میکروسکپ قرار گرفته و عدسی های شیئی یا ابژکتیف Objectif که از یکسری عدسی های مختلف با بزرگنمایی های متفاوت مرکب می باشد.
فاصله عدسی ابژکتیف و پرپاراسیون را فاصله فرونتال می نامند. بطور کلی قدرت بزرگنمایی ابژکتیف با فاصله فرونتال و دشتی عدسی نسبت معکوس دارد. یعنی هر قدر ابژ کتیف قویتر باشد عدسی کوچکتر و فاصله فرونتال آن کمتر خواهد بود. برای آنکه انکسار نور در ابژکتیف های خیلی قوی موجب تیره ساختن شیئی نشود فاصله فرونتال را با مایعی از قبیل روغن سدریا ایمرسیون پر می نمایند. این قبیل عدسی ها را ابژکتیف ایمرسیون می نمامند.
رولور صفحه ایست مدور که در انتهای تحتانی لوله قرار دارد در حول یک نقطه حرکت
می کند در روی آن سوراخهایی تعبیه شده که عدسی های شیئی به آن پیچ می شوند و در صورتی که بخواهند ابژکتیف های میکروسکپ را تغییر دهند کافی است رولور را بچرخانند و صدای خشکی که جا افتادن آنرا اطلاع می دهد شنیده شود.
نگاهداری و حفاظت میکروسکپ:
میکروسکپ دستگاهی است بسیار دقیق که عدم مواظبت آن موجب از کار افتادن آن
می گردد. بنابراین در نگاهداری این دستگاه باید نهایت دقت و مراقبت را بجای آورد و نکات زیر را همواره بخاطر داشت:
۱-پس از خاتمه کار میکروسکپ را باید توسط پارچه تمیز یا جیرهای مخصوص پاک نمود.
۲-در هنگام پاک کردن ابژکتیف نباید لوله میکروسکپ را خوابانید زیرا خوابانیدن لوله موجب افتادن اکولر و شکستن عدسی آن می گردد.
۳-هنگامیکه با موادشیمیایی کار می کنید از تماس این مواد با بدنه میکروسکپ جلوگیری نمائید زیرا این موادممکن است بر بدنه میکروسکپ که فلزی است اثر کرده و یا لعاب مخصوص را از بین ببرد.
۴-چنانچه از ابژکتیف ایمرسیون استفاده شده است پس از خاتمه عملیات میکروسکپی باید روغن سدر را توسط گزیلول تولوئن پاک نمود.
۵-پس از اتمام کار بلافاصله میکروسکپ را خاموش کنید. چون عمر لامپها محدود است.
۶-پس از پاک کردن میکروسکپ آنرا با سرپوش هایی که مخصوصا اینکار است بپوشانید.
برنامه عملیات تشریح و فیزیولوژی گیاهی
در تشریح و مشاهده بافتهای گیاهی، مطالعه و مشاهده محتویات سلولهای تشکیل دهنده بافت مطرح نیست.
آنچه مورد نظر است مشاهده دیواره سلولی می باشد که برای رنگ آمیزی آن از رنگ های مختلف استفاده می گردد. بافتهایی که دارای یک لایه سلول هستند. مانند اپیدرم پیاز در زیر میکروسکپ قابل تشخیص می باشند زیرا که نور بخوبی از یک لایه سلول عبور
می کند. ولی برای مشاهده اندامهائی چون ریشه و ساقه که از چند نوع بافت و لایه های مختلف سلولی تشکیل می شوند نیاز به تهیه برش های نازک و رنگ آمیزی است که بطور اختصار به آن اشاره می شود.
برش گیری مقاطع گیاهی:
با استفاده از یک تیغ تیزو قطعه ای از مغز ساقه آقطی (مغز ساقه آفتابگردان) و یا یونولیت میتوان اقدام به تهیه برش از یک اندام گیاهی نمود. مغزساقه آقطی را برای برش اندامهای نرم گیاهی مورد استفاه قرار می دهند.
قبل از تهیه مقطع اندامهای گیاهی را باید تثبیت و نگهداری نمود. یکی از عمده ترین کارها در ارتباط با بافتها کشتن پروتوپلاسم است عمل توقف زندگی سلولها بایستی با کمترین بهم زدن ساختمان سلول و کمترین دستکاری در نظم سلولهای بافتها انجام پذیرد.
یکی از مفید ترین مایعات کشنده و محافظ که کاربرد وسیع دارد فرمول FAA است که بصورت فرمول زیر تهیه می گردد.
الکل اتیل ۹۵% ۵۰cc
اسید استیک جامد ۵cc
فرمالدئید ۳۷% الی ۴۰% ۱۰cc
آب ۳۵cc
در فرمول بالا می توان از اسید پروپانیک استفاده کرد که در آن صورت فرمول به شکل FPA در خواهد آمد. این مایع ثابت است، عمل سفت کردن خوبی دارد و می توان اندامهای گیاهی را سالها در آن نگاهداری کرد.
روش برش گیری:
-در شیشه ساعت مقداری اب بریزید.
-قطعه ای از مغز ساقه آقطی و یا یونولیت را بردارید و آنرا از طول بوسیله تیغ تخت برش عمودی بدهید.
-اندام گیاهی مورد نظر را بوسیله پنس در داخل شیار ایجاد شده در مغز ساقه آقطی قرار دهید.
-مغز آقطی در برگیرنده اندام گیاهی را در دست چپ و تیغ را در دست راست گرفته و بطور افقی و یکنواخت لایه های بسیار نازک از مغز آقطی و اندام گیاهی جدا کنید بنحوی که ضخامت برش یکسان باشد. در یک حرکت برش از حداکثر طول لبه تیغ استفاه کنید و از حرکت مشابه اره کردن با تیغ خود داری نمائید.
-برشها را که روی تیغ می مانند با استفاده از نوک سوزن تشریح بلافاصله به درون آب شیشه ساعت انتقال دهید. در این مرحله لایه های نازک آقطی در آب از مقاطع جدا
می شوند و آب مانع خشک شدن برشها می گردد.
رنگ آمیزی
برای تشخیص یک بافت و تمیز آن از سایر بافتها از تکنیک های رنگ آمیزی استفاده
می شود رنگ آمیزی برشهای گیاهی با دو روش ساده و مضاعف صورت می پذیرد.

رنگ آمیزی ساده
این رنگ آمیزی را معمولا برای مشاهده یک نوع بافت و یا بافتهای ساده مورد استفاده قرار می دهند.
در این روش برشها را به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در آب ژاول می گذارند تا برشهای بی رنگ گردند، یعنی از رنگهای حیاتی مانند کلروفینل- کاروتن- گزانتوفیل زدوده شوند و مواد درون سلول تخلیه گردند.
بعداز شستشو دادن برشها را با آب اسیددار می شویند و آنها را بسته به نوع رنگ چند ثانیه تا چند دقیقه داخل رنگ قرار داده و بعداز شستن با آب، نوع بافت مورد نظر را با توجه به رنگی که گرفته است تشخیص می دهند.
اگر دیواره سلولی از جنس چوب، چوب پنبه، یا کوتین باشد با رنگ آبی متیل به رنگ آبی، با رنگ فوشین بازی به رنگ قرمز روشن و با رنگهای سبز متیل یا سبز ید به رنگ سبز در می آید.
-ولی اگر دیواره سلولی از جنس سلولز باشد با رنگ قرمز کنگو به رنگ قرمز با کارمن زاجی به رنگ صورتی، با قهوه ای بیسمارک به رنگ زرد و زرد قهوه ای و با هماتوکسیلین به رنگ بنفش در می آید.
رنگ آمیزی مضاعف
وقتی که مشاهده چند نوع بافت با هم و یا بافتهای مرکب مورد نظر است از روش رنگ آمیزی مضاعف استفاده می شود. در این روش ابتدا برشها را مثل مرحله رنگ آمیزی ساده در آب ژاول و آب اسید قرار داده و سپس پس از شستشو در یک محلول رنگ کننده که دیواره های سلولی (چوبی، چوب پنبه ای و کوتینی) را رنگ می کند قرار
می دهند سپس آنها را از یک رنگ کننده دیواره سلولی سلولزی می گذارنند.
مراحل مختلف یک نوع رنگ آمیزی مضاعف که در این آزمایشگاه انجام می شود به ترتیب زیر است:
۱-در یک شیشه ساعت مقداری آب ژاول بریزید. برشها را از آب خارج کرده بمدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در آب ژاول قرار دهید تا برشها کاملا بی رنگ شده و محتویات سلولی از بین برود.
۲-برشها را دو تا سه بار با آب بشوئید.
۳-بمدت تقریبا یک دقیقه برشهای شستشو یافته با آب را داخل شیشه ساعت حاوی آب اسید قرار دهید تا اثر آب ژاول خنثی گردد. و مواد زائدی که توسط آب ژاول از بین نرفته است حل نماید.
۴-برشها را دو تا سه بار شستشو دهید.
۵-برشها را بمدت ۱۵ تا۳۰ ثانیه داخل محلول فوشین بازی یا سبزمیتل قرار دهید. دقت کنید که از رنگ سبزمیتل فقط یک یا دو قطره بریزید.
۶-برشها را با آب بشوئید.
۷-برشها را بمدت ۱۵ تا ۳۰ ثانیه در قهوه ای بیسمارک و یا ۱۵ تا ۲۰ دقیقه در کارمن زاجی قرار دهید.
۸-برشها را برای آخرین بار با آب شسته سپس با تهیه پرپاراسیون در زیر میکروسکپ مشاهده کنید.
جدول زیر راهنمای رنگ ها، زمان رنگ آمیزی، نوع بافتها و جنس بافتها، رنگی که بافت به خود می گیرد (رنگ آمیزی مضاعف) می باشد.

نوع رنگ آمیزی

نام رنگ

زمان

نام و جنس بافت

رنگ یافت پس از رنگ آمیزی

نوع۱

کارمن زاجی

 

سبز متیل

۲۰-۱۵ دقیقه

 

۳۰-۱۵ ثانیه

پارانشیم-کلانشیم-آبکش(سلولز)

آوندهای چوبی-اسکرانشیم-چوب پنبه

صورتی

 

سبز

نوع ۲

کارمن زاجی

آبی متیل

۲۰-۱۵ دقیقه

۳۰-۱۵ ثانیه

پارانشیم-کلانشیم-آبکش(سلولز)

آوندهای چوبی-اسکرانشیم-چوب پنبه

صورتی

آبی

نوع۳

قهوه ای بیسمارک

سبز ید

۶۰-۳۰ ثانیه

۳۰-۱۵ ثانیه

پارانشیم-کلانشیم-آبکش(سلولز)

آوندهای چوبی-اسکرانشیم-چوب پنبه

زرد-زرد قهوه ای

سبز

نوع۴

قهوه ای بیسمارک

فوشین بازی

۶۰-۳۰ ثانیه

۳۰-۱۵ ثانیه

پارانشیم-کلانشیم-آبکش(سلولز)

آؤندهای چوبی-اسکرانشیم-چوب پنبه

زرد-زرد قهوه ای

قرمز گلی


مشاهده سلول گیاهی و بافت اپیدرم
مواد و وسایل مورد نیاز
-پیازخوراکی(Allium cepa)- برگ شمعدانی- برگ تره- پنس- لام- لامل- سوزن تشریح
مراحل کار:
۱- قطعه ای از اپیدرم پشتی فلس پیاز را جدا کرده و روی لام تمیز قرار دهید سپس قطره ای اب روی اپیدرم ریخته و لامل با زاویه ۴۵ درجه در یک لبه قطره آب قرار دهید و منتظر بمانید تا آب در لبه لامل پخش شود. سپس با سوزن تشریح لامل را روی قطره بگذارید و فشار دهید. اگر حبابهای هوا وجود دارند، با چند ضربه ملایم آنها را خارج کنید.
و بعد زیر میکروسکپ سلولهای اپیدرمی پیاز را مشاهده کنید ضمنا سلول گیاه را نیز مورد بررسی قرارداده و اجزای سلول و دیواره های سلولی را تا آنجا که قابل رویت است مشاهده نمائید.
۲- قطعه ای از اپیدرم تره را جدا کرده و به کمک پنس روی لام بگذارید دقت کنید که پارانشیم کلروفیلی به اپیدرم نچسبد قطره ای آب روی اپیدرم ریخته و بعداز گذاشتن لامل در زیر میکروسکپ مشاهده نمائید.
۳-قطعه ای از اپیدرم تحتانی برگ شمعدانی را به کمک پنس جدا کرده و پرپاراسیون تهیه کنید سپس آنرا زیر میکروسکپ مورد مشاهده قراردهید.
-شکل سلولهای اپیدرمی پیاز را رسم نموده و اجزاء سلول را نامگذاری کنید.
-اشکال سلولهای اپیدرمی تره را نیز پس از مشاهده رسم نموده و نامگذاری کنید.
-اشکال سلول های اپیدرمی شمعدانی (Geranium) را رسم نموده و نامگذاری کنید شکل کرکها را نیز پس از مشاهده رسم کنید.
-فرق بین اپیدرم شمعدانی و تره وپیاز را بیان کنید.
-مشاهده بافت چوپ پنبه
-مشاهده بافت پارانشیم ذخیره ای
-مشاهده دانه های نشاسته
مواد و وسایل مورد نیاز
-سیب زمینی- آب ژاول- آب اسید- آبی متیل- کارمن زاجی یا قهوه ای بیسمارک- تیغ تیز- سوزن تشریح- شیشه ساعت- لام- لامل و محلول ید (معرف نشاسته)
سیب زمینی (solanum tubersum)
مراحل کار:
۱-برشهای نازک از پوست سیب زمینی و یک مقداری از پارانشیم ذخیره ای چسبیده به چوب پنبه(پوست) را تهیه کنید.
-برشها را به مدت ۱۵ تا۲۰ دقیقه در آب ژاول قرار داده و پس از شستشو با آب آنها را یک دقیقه در آب اسید دار نگهدارید و دوباره چند بار با آب شستشو دهید.
-برشها را ۱۵ تا ۳۰ ثانیه در سبز میتل یا آبی میتل قرار داده بلافاصله با آب خوب شستشو دهید بطوری که بعداز چند بار شستن رنگی از نمونه ها ضایع نشود.
-برشها را به مدت ۱۵تا ۲۰ دقیقه در کارمن زاجی و یا ۳۰ تا۶۰ ثانیه در قهوه ای بیسمارک بگذارید بعد آنها را شسته و پرپاراسیون را آماده نمائید و زیرمیکروسکپ بافت چوب پنبه و پارانشیم ذخیره ای را مطالعه کنید.
-شکل سلولها را در بافت چوب پنبه و پارانشیم ذخیره ای رسم کنید.
-دیواره سلولی بافت چوب پنبه و پارانشیم ذخیره ای با چه رنگی رنگ می گیرند.
۲-مشاهده دانه نشاسته
از آب سیب زمینی به کمک تیغ با اسکالپل برداشته و به روی لام ریخته و یک قطره محلول ید اضافه نمائید و لامل را روی آن قرار داده زیر میکروسکپ مشاهده کنید.
-دانه های نشاسته با محلول ید به چه رنگی در می آید؟
-مشاهده بافت گزیلم و تزئینات چوب در آوند های جوبی ساقه کدو
-مشاهده بافت فلوئم یا آبکش در ساقه کدو مسمائیCucurbita-pepo
مواد و وسایل لازم
ساقه کدو- مغز آقطی- آب ژاول- آب اسید- آبی میتل- کارمن یا قهوه ای بیسمارک- تیغ نو وتیز- سوزن تشریح- شیشه ساعت- لام- لامل
مراحل کار:
ساقه کدو را طوری در داخل شکاف مغز آقطی یا یونولیت قرار دهید که بتوانید از آن برش طولی تهیه نمائید و برشهای نازکی از آن را بریده و در داخل آب ژاول بمدت ۱۰ دقیقه نگهدارید بعد آنها را چند بار با آب مقطر شسته و یک دقیقه در آب اسید قرار دهید و دوباره چند بار آنها شستشو دهید و مراحل دیگر رنگ آمیزی مضاعف را با رعایت زمانهای آنها تا آخر ادامه دهید و پس از آخرین شستشو چند نمونه را انتخاب کرده و روی لام بگذارید و با اضافه کردن یک قطره آب لامل را روی آن قرار داده و سپس زیر میکروسکپ مشاهده نمائید.
-مشاهدات خود را بار رسم شکل و نامگذاری کامل کنید.
-مشاهده ساختمان اولیه ریشه در ریشه زنبق (تک لپه ای) Iris
-مشاهده ساختمان اولیه ریشه در ریشه آلاله (دو لپه ای علفی)
مواد و وسایل مورد نیاز
ریشه آلاله- ریشه زنبق- آب ژاول- آب اسید- سبز متیل- کارمن یا قهوه ای بیسمارک- تیغ تیز- سوزن تشریح- شیشه ساعت- لام- لامل
مراحل کار:
در مغز آقطی یا یونولیت یک شکاف عمودی ایجاد کرده و ریشه را در شکاف طوری قرار دهید که برشهای عرضی تهیه شود سپس آنها را رنگ آمیزی مضاعف کنید و در نهایت بهترین نمونه را که کم رنگترین آنها بوده و درته آب می ماند انتخاب کرده و پر پاراسیون را آماده سازید و در زیر میکروسکپ ریشه تک لپه ای را مورد مطالعه قرار دهید.
-شکل قسمتی از برش عرضی ریشه زنبق و آلاله را که تمامی بافتهای ریشه را نشان
می دهد کشیده و نامگذاری کنید.
-فرق ما بین ریشه زنبق و آلاله را از نظر ساختاری مشخص نمائید.
مشاهده ساختمان ریشه گیاه دو لپه ای چوبی چند ساله
به دلیل اینکه تهیه لام برای اینگونه ریشه ها در شرایط آزمایشگاهی که میکروتوم وجود ندارد و بافتهای چوبی موجود در ریشه بوسیله تیغ قابل برش گیری نمی باشند لذا جهت مطالعه این نوع ریشه ها می توان از لامهای آماده و یا ترنس پرنسی های موجود بهره برد. برای مثال Tilia sp یا لاله درختی نمونه خوبی برای مطالعه معرفی می گردد. این برش نمونه یک ریشه جوان چوبی چند ساله است. زمانی که این برش کمتر از یکسال سن دارد، از نظر ساختار مشابه ریشه آلاله است. ولی در نمونه های چند ساله چوب ثانویه به وسیله کامیپوم آوندی در حلقه های سالانه متحدالمرکز مشابه ساقه ایجاد شده است. و آبکش ثانویه بیرون چوب ثانویه واقع شده است پس از مشاهده به سوالات زیر پاسخ دهید، ایا اندودرم وجود دارد؟ آیا اپیدرم هنوز کامل است؟ آیا پوست وجود دارد؟
-مشاهده ساختمان ساقه علفی گیاه دو لپه ای نعناع(Labiatae)
-مشاهده ساختمان ساقه گیاه تک لپه ای جگن(Cyperacea yuncus)
مواد و وسایل مورد نیاز و مراحل کار همانند جلسات قبل بوده و فقط زمان نگهداری برشها در آب ژاول برای ساقه نعناع ۱۰-۵ دقیقه و برای ساقه جگن۲۰-۱۵ دقیقه می باشد.
نمونه های میکروسکپی آماده شده را زیر میکروسکپ مورد مشاهده قرار داده و مطالعه نمائید
-شکل قسمتی از برش را که گویای ساختمان ساقه نعناع باشد رسم نموده و نامگذاری کنید.
-شکل قسمتی از ساقه جگن را نیز کشیده و نامگذاری کنید.
-ساقه گیاه دو لپه ای و تک لپه ای را با هم مقایسه کرده و وجه تمایز آنها را بیان نمائید.
-جهت مشاهده ساختمان ساقه چند ساله چوبی در باز دانگان و نهاندانگان می توان از لام های آماده و یا از ترانس پرنسی های موجود استفاده نمود. و با توجه به مشاهدات به سوالات زیر پاسخ مناسب دهید:
۱-در چوب نهاندانگان و بازدانگان کدام نوع سلول سبب استحکام اصلی می شود.
۲-لوله های هدایت کننده آب در نهاندانگان و بازدانگان چه نامیده می شوند؟
۳-دو ویژگی ساختاری عنصروسلی که نسبت به تراکئید، آن را یک سلول هدایت کننده آب برتر می سازد چیست؟

مشاهده ساختمان برگ
جهت مشاهده ساختمان برگ می توان از برگ ذرت (تک لپه ای Nerium oleander) برگ خرزهره (و لپه ای بیابانی) و کاج (سوزنی برگ Needle pine)برش عرضی تهیه نمود.
مواد و وسائل لازم و مراحل کار جهت مشاهده ساختمان داخلی برگ همانند جلسات قبل بوده و زمان نگهداری در داخل آب ژاول ۲۰-۱۵ دقیقه برای هر سه برش می باشد.
در تهیه برش برگ ذرت و خرزهره باید برگ را طوری داخل شکاف یونولیت قرار داد که رگبرگ اصلی بصورت عمودی داخل شکاف قرار گرفته که در این صورت برش های تهیه شده عرضی خواهند بود.
پس از مشاهده لامهای آماده شده مزو فیل سه گیاه مورد نظر با هم مقایسه گردد.
-شکل رگبرگ اصلی و قسمتی از پهنک و نیز انتهای پهنک را رسم نموده ونامگذاری کنید.
-شکل برگ کاج را نیز کشیده و نامگذاری کنید.
-وجود روزنه داخل کریپت چه کمکی به گیاه خرزهره می کند.
-روزنه های موجود در سه گیاه در مقایسه با یکدیگر به چه صورت دیده می شود.
مشاهده ساختمان یک گل

+ نوشته شده در  ساعت   توسط  جنید  |